Cümə günü İraq Kürdüstanında keçirilən mərasimdə 30 PKK döyüşçüsü silahlarını məhv etdi. Bu hadisə, kürd üsyançılarının Türkiyə dövlətinə qarşı onilliklərlə davam edən silahlı mübarizəyə iki ay əvvəl son qoymalarının ardınca baş verir.
Bu mərasim, Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) silahlı mübarizədən demokratik siyasətə keçidində dönüş nöqtəsini simvolizə edir. Bu, bölgənin ən uzunmüddətli münaqişələrindən birinə son qoymaq məqsədi daşıyan daha geniş bir təşəbbüsün tərkib hissəsidir.
Analitiklərin fikrincə, PKK-nın hərbi zəifliyi bu silahsızlanmanı “üz qurtaran” bir addıma çevirir və eyni zamanda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana onilliklərlə davam edən üsyana qarşı qələbə iddiası imkanı verir.
Qısa mərasim, İraqın şimalındakı dağlarda yerləşən bir mağarada baş tutub. AFP-nin hadisə yerində olan müxbiri bildirib ki, ilkin mərhələdə 30 döyüşçü silahlarını yandırıb.
“30 PKK döyüşçüsü – onlardan dördü komandir idi – silahlarını yandırdı,” – deyə mərasimə ev sahibliyi edən, İraqın muxtar Kürdüstan bölgəsində yerləşən Süleymaniyyə şəhəri yaxınlığındakı mağarada olan müxbir qeyd edib.
Səhər boyu avtomobillər mərasimin simvolik yeri olan Kasene mağarasına toplaşıb. Fırat xəbər agentliyinə görə, bu mağarada bir zamanlar kürd mətbəəsi yerləşib.
PKK, Abdullah Öcalan tərəfindən qurulub və 1984-cü ildə silaha sarılaraq Türkiyə ərazisində qanlı hücumlara başlayıb. Bu münaqişə 40,000-dən çox insanın həyatına son qoyub.
Lakin 40 ildən çox mübarizədən sonra, PKK may ayında özünü buraxdığını elan edib. Hərəkat bildirib ki, artıq kürd azlığının hüquqlarını müdafiə etmək üçün tarixi liderləri Öcalanın çağırışına əsaslanaraq demokratik yolla mübarizə aparacaqlar. Öcalan 1999-cu ildən bəri Türkiyədə ömürlük həbs cəzası çəkir.
“Yaxşı niyyət göstəricisi olaraq, son illərdə Türkiyə qüvvələrinə qarşı döyüşmüş bir sıra PKK döyüşçüsü silahlarını məhv edəcək və ya yandıracaq,” – deyə PKK komandirlərindən biri 1 iyul tarixində AFP-yə bildirib. O, anonim qalmaq şərtilə danışıb.
Mərasim ərəfəsində gərginlik yaşanıb. Belə ki, rəsmilərin bildirdiyinə görə, cümə axşamı gecə saatlarında biri Süleymaniyyədə, digəri Kərkükdə olmaqla iki Pəşmərgə bazası yaxınlığında iki pilotsuz təyyarə vurulub. Hücumların kim tərəfindən edildiyi açıqlanmayıb.
Hadisələrdə insan tələfatı olmayıb.
“Siyasətin gücünə inanıram”
AFP müxbirinin verdiyi məlumata görə, mərasimdə İraq Kürdüstanı regionunun prezidenti Neçirvan Barzanini, kürd lideri Məsud Barzanini, Kürdüstanın Vətənpərvərlər İttifaqını (PUK), həmçinin İraq və Kürdüstan daxili işlər nazirliklərini təmsil edən rəsmilər iştirak ediblər.
Bundan əlavə, mərasimdə Türkiyənin pro-kürd DEM partiyasının bir neçə millət vəkili və az sayda jurnalist də olub. Türkiyə mediası Ankaranın kəşfiyyat nümayəndələrinin də tədbirdə iştirak etdiyini yazıb.
PKK-nın silahsızlanmaya başlaması, Ərdoğanın razılığı ilə oktyabr ayında Öcalanla Ankara arasında başlanan bir neçə aylıq dolayı danışıqların əsas mərhələsi hesab olunur. Bu prosesə Türkiyənin pro-kürd DEM partiyası vasitəçilik edir.
“Silahın deyil, siyasətin və ictimai sülhün gücünə inanıram. Və sizi bu prinsipi həyata keçirməyə çağırıram,” – deyə Öcalan çərşənbə günü yayımlanan videomesajında bildirib. O, silahsızlanma prosesinin “tez bir zamanda həyata keçiriləcəyinə” söz verib.
Ərdoğan isə PKK-nın silah qoyması ilə kürdlərlə sülh prosesinin daha da sürətlənəcəyini deyib.
“Silahları yerə qoymaq qərarını həyata keçirdikcə, proses daha da sürətlənəcək,” – o, həftəsonu bildirib.
“Ümid edirik ki, bu xeyirli proses mümkün qədər tez, uğurla və təxribatlar olmadan başa çatacaq,” – deyə o, çərşənbə günü əlavə edib.
Son aylar ərzində PKK bir neçə tarixi addım atıb – atəşkəs elanından başlayaraq 12 may tarixində rəsmi şəkildə özünü buraxmağa qədər.
Bu dəyişiklik 27 fevral tarixində, 26 ildir İstanbul yaxınlığındakı İmralı həbsxana adasında tək kamerada saxlanan Öcalanın müraciətindən sonra baş verib.
Mənbə: AFP