Pentaqonun keçmiş rəsmisi Den Kaldvell bildirib ki, Rusiya hücumları fonunda Ukraynanın müdafiəsini gücləndirmək üçün ABŞ İsrailin hava hücumundan müdafiə ehtiyatlarını Ukraynaya yönləndirməlidir.
Pentaqonun sabiq rəsmisi bildirib ki, İsrailin ehtiyatında istifadədən çıxarılmış yarım tondan çox Patriot raket batareyası və yüzlərlə ələ keçirici raket mövcuddur və bunlar Ukraynaya göndərilə bilər. ABŞ isə bu ehtiyatlardan istifadə edərək Kiyevin hava hücumundan müdafiəsini gücləndirmək niyyətindədir.
ABŞ Müdafiə naziri Pet Hegsethin keçmiş müşaviri Den Kaldvell “X” sosial şəbəkəsində yazıb: “Tramp açıq şəkildə bildirib ki, Ukraynaya daha çox hava hücumundan müdafiə vasitəsi göndərmək istəyir. Bu baxımdan, ABŞ və müttəfiqlərinin hazırlıq səviyyəsinə ən az təsir edəcək mənbə İsrailin istifadədən çıxarılmış Patriot PAC-2 raketləri və batareyalarıdır.”
Kaldvell bildirib ki, İsrail artıq bir Patriot batareyasını və təxminən 90 raketi ABŞ-a göndərib. Bu raketlər təmir edildikdən sonra Ukraynaya ötürülüb. “Açıq mənbə məlumatlarına görə, İsrailin ehtiyatda təxminən səkkiz batareyası və bir neçə yüz raketi qalır,” – deyə əlavə edib.
“İsrailin müdafiəsi zamanı istifadə olunan çoxsaylı THAAD və SM-3/6 ələ keçirici raketləri nəzərə alındıqda, ABŞ-ın İsraildən bəzi köhnə Patriot raketlərini geri tələb etməyə tam mənəvi haqqı var. Bu raketlər sonradan Ukraynaya verilə bilər,” – deyə Kaldvell qeyd edib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Rusiya ilə sülh danışıqlarının dayanmasından sonra Prezident Vladimir Putindən narazılığını bildirib və bu həftə onu “tam cəfəngiyatla dolu” adlandırıb.
Tramp əvvəlcə Patriot ələ keçiricilərini də əhatə edən silah tədarükünü dayandırsa da, daha sonra Ukraynaya müdafiə silahları göndərəcəyinə söz verib. Axios xəbər verir ki, Tramp Ukraynaya 10 ədəd Patriot ələ keçirici raket göndərməyə vəd edib. Bu da həmin sistemlərin nə qədər dəyərli və nadir resursa çevrildiyini göstərir.
Ukrayna müharibəsi, ABŞ-ın Husi hərəkatına qarşı kampaniyası və İsrail–İran münaqişəsi nəticəsində Patriot sistemlərinin ehtiyatları tükənib. Eyni zamanda, aktiv Patriot batareyalarının sayı da kifayət qədər azalıb.
Middle East Eye son İsrail–İran müharibəsi zamanı ilk dəfə xəbər vermişdi ki, ABŞ rəsmiləri İsraili ballistik raketlərdən qorumaq üçün istifadə olunan ələ keçiricilərin sürətlə tükənməsindən narahatdırlar.
The Guardian isə daha sonra yazmışdı ki, ABŞ-ın hazırda yalnız bütün qlobal hərbi əməliyyatlarını dəstəkləmək üçün Pentaqon planlaşdırıcılarının ehtiyac duyduğu Patriot raketlərinin təxminən 25 faizinə sahib olduğu bildirilir. Bu məxfi rəqəm ABŞ rəsmisi tərəfindən MEE saytına təsdiqlənib.
İsraili müdafiə etmək üçün ABŞ son İran hücumlarında THAAD sistemləri və SM-3/6 raketləri ilə silahlanmış döyüş gəmilərindən istifadə edib, İranın ballistik raketlərini vurub.
ABŞ rəsmilərindən biri MEE-yə bildirib ki, Tramp administrasiyası İsraildə yerləşən ən azı bir köhnə Patriot batareyasını artıq çıxarıb. Sistemin Ukraynaya göndərilməzdən əvvəl təmir ediləcəyi planlaşdırılıb, lakin çatdırmanın baş verib-vermədiyi hələlik məlum deyil.
Sızdırılmış məxfi sənədlərə görə, Ukrayna Rusiya işğalının ilk illərində ABŞ, Niderland və Almaniyadan daha müasir PAC-3 ələ keçirici raketləri alıb. İsrail isə ehtiyatında olan PAC-2 raketlərini saxlayır – bu sistemlər Ukraynanın tələbatına cavab verə və hazırkı çatışmazlığı aradan qaldıra bilər.
İsrail PAC-2 sistemlərini tədricən sıradan çıxarıb və onların yerinə Dəmir Qübbə (Iron Dome), Davudun Sapanı (David’s Sling) və Ox-2, Ox-3 (Arrow 2, 3) adlı üçmərhələli hava hücumundan müdafiə sistemləri qurub. Bu sistemlərin istehsalı və inkişafı ABŞ ilə birgə aparılıb.
ABŞ, İsrailin ehtiyat və istehsal proseslərindən məlumatlıdır. Lakin proqramla tanış olan ABŞ rəsmilərindən biri MEE-yə bildirib ki, çox güman İsrail öz istehsal imkanlarının hamısını ABŞ-a açıqlamır. İsrail, ABŞ və digər tərəfdaşlar kimi, öz ehtiyatlarını yüksək səviyyədə saxlamaq marağındadır.
İsrail, 2022-ci ildən bəri Ukraynanın silah və sursat tələblərinin hamısını yerinə yetirməyə hazır olmayıb. Əsas səbəblərdən biri Moskvanı qıcıqlandırmaq istəməməsi idi. Çünki Rusiyanın Suriyada hava hücumundan müdafiə sistemləri mövcuddur, lakin eyni zamanda İsrailə İran hədəflərini bombalamaq üçün hava sərbəstliyi tanıyırdı. Amma İran və Rusiyanın müttəfiqi olan Bəşər Əsəd 2024-cü ilin dekabrında hakimiyyətdən devrildi.
Ekspertlər deyirlər ki, Rusiya İrana S-400 sistemlərini verməkdən də çəkinib, onun yerinə S-300 sistemlərini satıb.
“İsrail, eyni zamanda, Rusiya ilə münasibətlərini də nəzərə almalıdır – çünki Moskva indiyədək İrana bəzi qabaqcıl silahları verməkdən imtina edib,” – deyə Kaldvell bildirib.