İsrail ordusu cümə günü verdiyi açıqlamada, cənub Qəzzada “terror infrastrukturu”nu hədəfə aldıqlarını bildirib. Bu, Baş nazir Benyamin Netanyahunun HƏMAS-la müharibədə 21 aydan sonra bir neçə gün ərzində atəşkəs razılaşmasına nail olunacağına ümid etdiyini deməsinin ardınca baş verib.
İsrail və fələstinli silahlı qrup arasında dolayı danışıqlar bazar günündən bəri Qətərdə davam edir və müvəqqəti atəşkəslə bağlı razılıq əldə edilməsinə çalışılır.
Netanyahu bildirib ki, HƏMAS silahlarını təhvil verər və Qəzzada nəzarət və fəaliyyət imkanlarını itirərsə, davamlı atəşkəsin əldə edilməsi mümkündür.
Yerdə isə Qəzzanın mülki müdafiə idarəsi İsrailin yeni hava hücumlarının başladığını bildirib. Bu zərbələrdən biri, məcburi köçkünlərin sığındığı məktəb binasında beş nəfərin ölümünə səbəb olub.
Qəzzada media məhdudiyyətləri və bir çox əraziyə girişin çətinliyi səbəbindən AFP təqdim olunan məlumatları müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilmir.
Ərazinin cənubunda bir şahid bildirib ki, hücumlar davam edir və geniş miqyaslı dağıntılar var. İsrail tankları Xan Yunis şəhəri yaxınlığında görülüb.
“O ərazidə vəziyyət son dərəcə çətindir — intensiv atışma, fasiləli hava zərbələri, artilleriya atəşi və köçkün düşərgələri ilə kənd təsərrüfatı sahələrinin buldozerlərlə dağıdılması davam edir,” — o əlavə edib.
İsrail ordusu verdiyi açıqlamada Xan Yunis bölgəsində “yerüstü və yeraltı terror infrastrukturu obyektlərinə” qarşı əməliyyat keçirdiklərini bildirib.
Qətərdə isə danışıqlarda hələ də bir sıra mübahisəli məqamların qaldığı hər iki tərəf tərəfindən təsdiqlənib.
2023-cü il 7 oktyabrda İsrailə qarşı sərhəd keçid hücumu ilə müharibəyə səbəb olan HƏMAS, atəşkəs razılaşması çərçivəsində həmin gün götürülmüş girovlardan 10 nəfəri azad etməyə hazır olduğunu bildirib.
Cümə axşamı ABŞ-ın Newsmax kanalına verdiyi müsahibədə Netanyahu deyib ki, bu, hələ də əsirlikdə olan 10 sağ girovun qalacağı anlamına gəlir.
“Ola bilsin ki, bir neçə günə bu ilkin atəşkəs razılaşmasını və girov azadlığını tamamlayaq,” — o əlavə edib.
“Çox güman ki, 60 günlük bir atəşkəs olacaq, ilk qrupu azad edəcəyik, sonra bu 60 günü müharibənin sonunu razılaşdırmaq üçün istifadə edəcəyik.”
Həll olunmamış məsələlər
Netanyahu bu həftə Vaşinqtonda olub və atəşkəs təkliflərini müzakirə etmək üçün ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə iki dəfə görüşüb. O, ölkə daxilində artan hərbi itkilər səbəbilə müharibəyə son qoymaq üçün təzyiqlə üzləşir.
Tramp razılaşmanı təmin etməyə çalışır, onun Yaxın Şərq üzrə elçisi Stiv Vitkof isə həftənin sonuna qədər danışıqların yekunlaşa biləcəyini bildirib.
Cümə axşamı Netanyahu bildirib ki, İsrail müvəqqəti atəşkəs əldə olunarsa, HƏMAS ilə davamlı razılaşma üçün danışıqlara başlamağa hazırdır. Amma əvvəlcə HƏMAS silahlarından və əraziyə nəzarət iddiasından imtina etməlidir.
Netanyahu qeyd edib ki, əgər bu şərtlər İsrailin istədiyi kimi yerinə yetirilməzsə, qarşıdurma davam edəcək.
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar isə bildirib ki, Doha danışıqları “bir neçə gün daha” çəkə bilər. Çünki tərəflər arasında hələ də razılaşdırılmamış məsələlər var – məsələn, girovlarla əvəz olunacaq fələstinli məhbusların sayı.
HƏMAS isə daimi atəşkəs üçün “real zəmanətlər” və iki milyondan çox əhalisi olan Qəzzaya humanitar yardımın sərbəst axınına icazə tələb edir.
HƏMAS-ın yüksək səviyyəli rəsmisi Bəssəm Nəim cümə axşamı AFP-yə bildirib ki, onların tələbləri İsrailin Qəzzadan tam çəkilməsi və fələstinlilərin “izolyasiya olunmuş anklavlara” toplanmasına yönələn hər hansı təşəbbüsün rədd edilməsidir.
HƏMAS-ın 2023-cü il oktyabr hücumu nəticəsində, İsrail rəqəmlərinə əsaslanan AFP hesablamalarına görə, 1,219 nəfər – əksəriyyəti mülki şəxs – öldürülüb.
Həmin hücum zamanı götürülmüş 251 girovdan 49-u hələ də Qəzzada saxlanılır. Onlardan 27-nin ölü olduğu İsrail ordusu tərəfindən açıqlanıb.
HƏMAS-ın idarə etdiyi Qəzzadakı səhiyyə nazirliyinə görə, müharibənin başladığı vaxtdan bu yana ən azı 57,762 fələstinli – əksəriyyəti mülki şəxs – öldürülüb.
Mənbə: AFP