Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya son vaxtlar İslam Respublikasına qarşı sanksiyaları yenidən tətbiq etməklə təhdid edib
İran, 20 iyul tarixində, yarı-rəsmi Tasnim Xəbər Agentliyinə verilən məlumata görə, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya ilə nüvə danışıqları aparmağa razı olub.
“Tehran və Avropa üçlüyü, İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqların bərpası barədə prinsipial razılaşma əldə edib, lakin danışıqların vaxtı və yeri hələ də müzakirə olunur,” deyə İran mənbəyi bildirib.
“Müzakirələrin hansı ölkədə keçiriləcəyinə hələ qərar verilməyib,” mənbə əlavə edib.
Hesabatda həmçinin deyilir ki, “İran, AB3-dən nüvə məsələsi və sanksiyaların ləğv olunması ilə bağlı danışıqların bərpası ilə bağlı təklifi nəzərdən keçirir.”
Gözlənilən İran-Avropa danışıqlarının xarici işlər nazirinin müavinləri səviyyəsində keçirilməsi planlaşdırılır.
Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya yaxın vaxtlarda 2015-ci il nüvə razılaşmasının “snapback mexanizmi” çərçivəsində BMT sanksiyalarını yenidən tətbiq etməklə təhdid ediblər. Bu, Qərb ölkələrinin İranı bu sazişə riayət etməyə davam etməsi ilə bağlı qərar verdiyi bir dövrə təsadüf edir, 2018-ci ildə Vaşinqton razılaşmadan çıxsa da.
Keçən həftə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Bəqai, 2015-ci il razılaşmasının Avropa tərəfdaşlarının sanksiyaları yenidən tətbiq etməsinə cavab olaraq “proporsional və uyğun bir reaksiyanın” veriləcəyini vəd etdi.
Tasnim Xəbər Agentliyinin hesabatı, Tehran və Vaşinqton arasında nüvə danışıqları davam edərkən, keçən ay ABŞ-ın dəstəklədiyi İsrail müharibəsi nəticəsində bu danışıqların dayandığını bildirir.
İran KİV-ləri bu ayın əvvəlində bildiriblər ki, Tehran ABŞ-ın danışıqların bərpası ilə bağlı tələbini nəzərdən keçirir.
Mənbələr həmin vaxt bildirmişdilər ki, Tehran müharibə üçün kompensasiya tələb edə bilər, çünki Vaşinqton bu müharibəyə İranın nüvə obyektlərinə bunker-buster zərbəsi ilə birbaşa qatıldı.
ABŞ Prezidenti Donald Trump, son həftələrdə dəfələrlə bildirib ki, danışıqlar lazım deyil, çünki Vaşinqton “İranın bütün nüvə obyektlərini məhv edib”.
Yeni ABŞ kəşfiyyat qiymətləndirməsi, ötən ay ABŞ-ın hava zərbələri ilə hədəf alınan üç İran nüvə zənginləşdirmə obyektindən yalnız birinin ciddi şəkildə zədələndiyini, Trumpın İranın nüvə qabiliyyətlərinin tamamilə məhv edildiyi iddialarını şübhə altına aldığını bildirir.
Əvvəlki kəşfiyyat qiymətləndirməsi isə İranın nüvə proqramının yalnız aylarla geri atıldığını qeyd edib. Tehran uran zənginləşdirmə və nüvə proqramını davam etdirəcəyini vəd edib.
İran Ali Rəhbəri Əli Xamneyinin baş müşaviri Əli Laricani 18 iyulda bildirib ki, ABŞ ilə nüvə danışıqları “prioritet deyil” və “tələsik edilməməlidir”.
“Danışıqlar bir taktikadır. Rəhbərlik nə vaxt lazım görərsə qərar versin. Əgər lazım deyilsə, onda buna ehtiyac yoxdur,” o əlavə edib. “Danışıqlar üçün təcili heç bir səbəb yoxdur… Bizə qarşı müharibə açdılar; əvvəlcə bunun səbəbini izah etməlidirlər.”
“Danışıqlara başlamaq qərarı yalnız İmam Xamneyinin səlahiyyətindədir, o hələ danışıqlara icazə verməyib,” Laricani deyib.
Keçən ayın sonunda İsrail, İranın nüvə proqramına irəliləməyə cəhd etməsi halında müharibəni bərpa etmək ilə təhdid edib.
İsrael Hayom, cümə axşamı gecəsi bildirib ki, İsrail və ABŞ, İrana qarşı “əlavə zərbələr” planlaşdırırlar.