İsrail Qəzza zolağında 2,2 milyon fələstinlinin etnik təmizlənməsi istiqamətində addımlar atmaqda davam edir
The New York Times (NYT) qəzetinin 14 iyul tarixli xəbərinə görə, İsrail rəsmiləri jurnalistlərə və xarici diplomatlara İsrail ordusunun nəzarətində olan, Qəzza ilə Misir sərhədi yaxınlığında yerləşəcək bir konsentrasiya düşərgəsinə 2 milyondan artıq Qəzza sakininin məcburi köçürülməsini nəzərdə tutan planı təqdim ediblər.
Bu plan barədə İsrail hökuməti hələlik rəsmi bəyanat verməyib və onu açıq şəkildə təsdiqləməyib. Plan ilk dəfə ötən həftə İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats tərəfindən hərbi məsələlər üzrə ixtisaslaşmış yerli jurnalistlərlə keçirdiyi qapalı görüş zamanı təklif olunub.
NYT bu brifinqin iştirakçıları tərəfindən hazırlanmış qeydləri nəzərdən keçirib.
İlkin məlumatlara görə, təxminən 600,000 fələstinli bu düşərgəyə məcburi şəkildə yerləşdiriləcək.
Qəzet hüquq ekspertlərinə istinadən qeyd edir ki, bu plan beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması deməkdir və etnik təmizlənmə aktı kimi qiymətləndirilə bilər. Çünki bu düşərgəyə məcburi şəkildə köçürüləcək mülki fələstinlilərin, Qəzzanın şimalındakı öz evlərinə qayıtmalarına icazə verilməyəcək.
HƏMAS-ın yüksək səviyyəli rəsmilərindən Hüsam Bədran İsrailin bu planını atəşkəs razılaşmasına mane olan ən son “əngəllərdən biri” kimi qiymətləndirib.
O, Qəzzanın cənubundakı Rəfah şəhərinin xarabalıqları üzərində qurulması planlaşdırılan bu düşərgəni “bütün danışıqları çətinləşdirən qəsdən ortaya atılmış tələblərdən biri” adlandırıb.
Bədran bildirib: “Bu, bir növ təcrid olunmuş, gettoya bənzər şəhər olacaq. Bu, tamamilə qəbuledilməzdir və heç bir fələstinli buna razılıq verməz.”
İsrailli rəsmilər düşərgəni “humanitar şəhər” kimi təqdim etməyə çalışsalar da, keçmiş İsrail baş naziri Ehud Olmert daxil olmaqla bir çoxları bu planı, II Dünya Müharibəsi zamanı yəhudilərin və digər qurbanların saxlanıldığı konsentrasiya düşərgələri ilə müqayisə ediblər.
Olmert suala cavab olaraq bildirib: “Bu, konsentrasiya düşərgəsidir. Təəssüf edirəm, amma bu belədir.” Müdafiə naziri Kats da təsdiqləyib ki, düşərgəyə daxil olan fələstinlilərin oradan yalnız başqa ölkələrə deportasiya olunmaq üçün çıxmalarına icazə veriləcək.
Kats deyib: “Əgər [fələstinlilər] bu yeni ‘humanitar şəhərə’ deportasiya olunacaqlarsa, deməli bu, açıq şəkildə etnik təmizlənmənin bir hissəsidir.”
Xatırladaq ki, bu ilin əvvəlində ABŞ prezidenti Donald Tramp Qəzzanın 2,2 milyon sakininin təmizlənməsi və ərazinin “Yaxın Şərqin Rivyerası”na çevrilməsi ideyasını irəli sürmüşdü.
Trampın region üzrə xüsusi elçisi və HƏMAS-la atəşkəs danışıqlarının baş samiti olan şəxs — Nyu-Yorkda yerləşən daşınmaz əmlak şirkəti Witkoff Group-un təsisçisi və sədri Stiv Vitkofdur.
Trampın kürəkəni Jared Kuşner də ailəsinə məxsus “Kushner Companies” vasitəsilə tanınmış Nyu-York daşınmaz əmlak sahibkarıdır.
Mart ayında Kuşner Qəzzanın sahil ərazilərini “çox dəyərli” adlandırmış və İsrailin “zolağı təmizləyərkən” fələstinlilərin oradan çıxarılmalı olduğunu bildirmişdi.