İvrit mediası bildirir ki, müqavimət hərəkatı əvvəl İsrail tərəfindən “qəbuledilməz” sayılan cavabın “yumşaldılmış” versiyasını təqdim edib
24 iyulun səhər saatlarında HƏMAS rəsmi bəyanat yayaraq Qəzza zolağında atəşkəs və əsir mübadiləsi razılaşmasına dair son təklifə vasitəçilər vasitəsilə cavab verdiyini açıqlayıb.
“HƏMAS hərəkatı vasitəçilər vasitəsilə öz cavabını və fələstinli fraksiyaların cavabını atəşkəs təklifinə təqdim edib,” – deyə təşkilat rəsmi Telegram kanalında bildirib.
Times of Israelin sitat gətirdiyi mənbəyə görə, cümə axşamı təqdim olunan cavab HƏMAS-ın bu həftənin əvvəlində verdiyi əvvəlki cavabın “yumşaldılmış” versiyasıdır. Həmin əvvəlki cavab İsrail rəsmiləri tərəfindən “qəbuledilməz” hesab olunmuşdu.
Mənbə qeyd edib ki, İsrail yeni cavabı hələ nəzərdən keçirməkdədir. Bu məlumatı İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisi də təsdiqləyib.
Əvvəlki cavabda, iddiaya görə, bir neçə əsas tələb irəli sürülmüşdü: İsrail qoşunlarının Qəzza sərhədlərinə qədər geri çəkilməsi, müharibənin daimi şəkildə dayandırılmasına dair möhkəm zəmanətlər və ABŞ–İsrail tərəfindən may ayının sonunda başlatılan və mübahisəli sayılan Qəzza Humanitar Fondu (GHF) proqramının dayandırılması.
Əl-Məyadin tərəfindən 24 iyulda sitat gətirilən mənbələr bildiriblər ki, HƏMAS-ın yeni cavabı əsasən üç məsələyə fokuslanır: humanitar yardımın daxil olması, işğalçı qüvvələrin geri çəkilmə xəritələri və təcavüzün dayandırılmasına dair zəmanətlər.
Siyasi şərhçi Hani əl-Dali Əl-Məyadinə bildirib ki, HƏMAS cavabında üç əsas tələb irəli sürüb: tam hərbi geri çəkilmə, yanvar atəşkəsi zamanı razılaşdırılmış yardım mexanizminin bərpası və 60 günlük dövr bitdikdən sonra da münaqişənin yenidən başlamayacağına dair “real zəmanətlər”.
HƏMAS uzunmüddətli atəşkəs üzrə danışıqların davam etməsini istəyir və bunun tam geri çəkilmə, yenidənqurma, humanitar yardım və əsirlərin azad olunması ilə müşayiət olunmasını tələb edir.
İvrit dilli Ynet saytı yazır ki, HƏMAS-ın ilkin “məyusedici cavabından” sonra göndərdiyi yeni cavab “müəyyən dərəcədə qənaətbəxşdir” və “danışıqlar üçün baza var”, lakin bu hələ də “kifayət deyil”.
Hesabatda həmçinin qeyd olunur ki, HƏMAS əsir mübadiləsi çərçivəsində daha çox fələstinli məhbusun azad edilməsini, yardım çatdırılması üçün isə ABŞ–İsrailin GHF mexanizmi deyil, BMT vasitəsilə Rafah sərhəd-keçid məntəqəsinin yenidən açılmasını tələb edir. Ynet əlavə edir ki, HƏMAS “vaxt udmağa çalışır.”
ABŞ nümayəndəsi Stiv Vitkoffun cümə axşamı İtaliyada İsrailin Strateji İşlər naziri Ron Dermer ilə görüşməsi planlaşdırılıb. Ynet xəbər verir ki, bu görüşün yalnız “zəruri olarsa” baş tutması qərara alınıb.
Ən son təqdim olunan atəşkəs təklifi, Vitkoffun bu ilin əvvəlində irəli sürdüyü planın yenilənmiş versiyasıdır. Bu plan 60 günlük atəşkəsi, Qəzzada saxlanılan israilli əsirlərin yarısının və bir sıra həlak olmuş əsirlərin cəsədlərinin qaytarılmasını nəzərdə tutur.
Ötən həftə ivrit mediası xəbər verdi ki, Baş nazir Benyamin Netanyahu bu ilin əvvəlində yaradılmış və Qəzzanın cənubunda yerləşən Rafah şəhərini Xan Yunisdən ayıran Morag Dəhlizindən geri çəkilməyə razılıq verib. İsrail həmin ərazini bufer zona kimi elan etmişdi.
Hesabatda həmçinin bildirilirdi ki, Netanyahu “əhəmiyyətli güzəştlərə” getməyə hazırdır.
İsrailin bu dəhliz boyunca mövcudluğu məsələsi HƏMAS ilə son danışıqlarda əsas mübahisə mövzularından biri olub. HƏMAS israr edir ki, İsrail ordusu Qəzzanı tam şəkildə tərk etməli və müharibə daimi olaraq dayandırılmalıdır.
Bununla belə, Netanyahu dəfələrlə bəyan edib ki, əgər Fələstin müqavimət hərəkatı Tel-Əvivin silahsızlaşdırma şərtlərini qəbul etməzsə, əsir mübadiləsindən sonra döyüşlər bərpa olunacaq.