Heç düşündünüzmü, Amerikanın İsrailə dəstək üzrə ictimai əlaqələr komitəsi — AIPAC — ABŞ siyasətində nə qədər təsir gücünə malikdir?
Bu yaz Kentukkidən konqresmen Tomas Massie açıqladı ki, hər bir ABŞ Konqresi üzvünün öz şəxsi “AIPAC adamı” var — bu şəxslər onların İsrailə səfərlərini maliyyələşdirir və İsrailin rəsmi xəttindən kənara çıxanlara qarşı “çirkli reklamlarla” hədə-qorxu gəlirlər.
AIPAC nədir və əslində nə qədər güclüdür?
AIPAC ABŞ siyasətinə dərin şəkildə yerləşib, hər iki əsas partiyaya və bütün səviyyələrdə təsir göstərir. Məsələn:
- 34 il ərzində Co Baydenə – 5,2 milyon dollar
- Kamala Harrisə – 5 milyon dollar
- Donald Trampa – 1 milyon dollar
Amma bu yalnız görünən tərəfdir — AIPAC təkcə 2024-cü ildə 42 milyon dollar xərcləyib və tənqidçiləri əzmək üçün 100 milyon dollarlıq büdcəsi var.
AIPAC nə istəyir?
Rəsmi məqsəd: ABŞ və İsrail arasında güclü münasibətləri təşviq etmək.
Reallıqda isə:
- İsrailə hər il 17,9 milyard dollar ABŞ yardımı
- Tənqidçiləri “antisemit” adlandırmaqla susdurmaq
- İraqda, İranda və başqa ölkələrdə müharibə və sanksiyaları dəstəkləmək
Bunu necə edir?
AIPAC sadəcə oyunun içində deyil — oyunun qaydalarını özü yazır:
- Siyasətçilər üçün bütün xərcləri ödənilən İsrail səfərləri
- Gənc liderlər üçün “lidership təlimləri”, gələcəyin ABŞ liderlərini erkən mərhələdə formalaşdırmaq
- Milyarder donorlar və iri korporasiyalardan maliyyə dəstəyi ilə İsrailin prioritetlərini ön planda saxlamaq
AIPAC bu qədər güclü necə oldu?
1954-cü ildə qurulan AIPAC, 1980-90-cı illərdə gücünü sürətlə artırdı. Bill Klintondan Co Baydenə qədər bir çox prezident onun toplantılarında çıxış edib.
AIPAC-ın gündəminə qarşı çıxanlar ciddi siyasi nəticələrlə üzləşə bilər — bu barədə Corc H. V. Buş-a soruşa bilərsiniz.
AIPAC sadəcə bir lobbi qrupu deyil. O, artıq bir quruma, sistemə çevrilib.