Son aylarda ABŞ-ın Livana göstərdiyi təzyiqlərə baxmayaraq, İsrail atəşkəsi pozaraq eskalasiyanı davam etdirərkən, ABŞ-ın nümayəndəsi Tom Barrack 21 iyulda Livana səfəri zamanı Hizbullahın silahsızlaşdırılması məsələsinin “daxili məsələ” olduğunu bildirib.
“Hizbullahın silahsızlaşdırılması daxili məsələdir,” deyə Barrack əlavə edib və Livan dövlətinə bu istiqamətdə “ideyalar və yardım” təklif olunduğunu vurğulayıb.
“Biz heç kimi nəyəsə məcbur etmirik… sadəcə yardım etməyə çalışırıq,” deyə o bildirib.
Barrack qeyd edib ki, ABŞ-ın mövqeyinə görə, Hizbullah “terrorçu təşkilat” sayılır və Vaşinqton onunla heç bir dialoq aparmır. “Biz bu məsələdə birbaşa tərəf deyilik,” deyə o əlavə edib.
O, Hizbullah silahlarını təhvil verməsə, Livan üçün heç bir “nəticə” və ya “təhdid” olmayacağını iddia edib, lakin bu vəziyyətin “məyusedici” olacağını bildirib.
Jurnalistlərin İsrailin Livandan geri çəkiləcəyi və hücumları dayandıracağına dair zəmanət məsələsinə dair sualına Barrack belə cavab verib: “Biz İsraili nəyəsə məcbur edə bilərikmi?”
Barrack Livanda ABŞ-ın Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə bağlı təklifinə Beyrutun cavabını müzakirə etmək üçün səfərdədir.
Reuters-in iyulun əvvəlində yayımladığı məlumatlara əsasən, Barrack xəbərdarlıq edib ki, Hizbullah bu ilin noyabrına və ya ilin sonuna qədər silahsızlaşdırılmalıdır – bunun müqabilində İsrailin atəşkəsə zidd olaraq Cənub Livandakı beş mövqedən geri çəkilməsi təmin edilə bilər. Bu ayın əvvəlində ABŞ nümayəndəsi Livanı xəbərdar edib ki, əgər Hizbullah tezliklə silahsızlaşdırılmazsa, ölkə Suriya ekstremistlərinin nəzarətindəki ordunun işğalı ilə üzləşə bilər.
Barrack əvvəlki Livan səfəri zamanı ABŞ-ın yol xəritəsinə Beyrutun reaksiyasından “məmnun qaldığını” bildirmişdi və bu sənədin tezliklə yekunlaşdırılıb təqdim ediləcəyi gözlənilir.
Verilən məlumatlara görə, Beyrut tələb edib ki, İsrail geri çəkilib hücumları dayandırmadan əvvəl silahsızlaşdırma üçün konkret zaman cədvəli müəyyən olunmasın.
Livan hökuməti ölkə daxilində bütün silahlara nəzarəti öz əlində cəmləşdirməyə çalışsa da, Hizbullah dəfələrlə silahlarını təhvil verməkdən imtina edib. Qrup bildirib ki, İsrailə qarşı qoruyucu rol oynaya biləcək milli müdafiə strategiyası çərçivəsində silahlarının dövlət strukturlarına inteqrasiyası məqsədilə ölkə daxilində müzakirələrə hazırdır.
Lakin Hizbullah İsrail qoşunları Livanı tamamilə tərk etməyincə və hücumlarını dayandırmayınca, bu məsələ ilə bağlı heç bir müzakirənin aparılmayacağını açıq şəkildə bildirib.
İsrailin Livana qarşı hücumları davam edir. Tel-Əviv atəşkəsi artıq 3,000-dən çox dəfə pozub. 2024-cü ilin noyabrında razılaşma imzalanandan bəri 200-dən çox insan həyatını itirib.
Keçən həftə Livanın şərqində, Bəqə bölgəsində İsrailin həyata keçirdiyi hava hücumu nəticəsində on iki nəfər həlak olub.
İsrail, Hizbullah silahlarını təhvil vermədiyi təqdirdə Livana qarşı eskalasiyanı davam etdirəcəyini bildirib.
Hizbullahın millət vəkili Hüseyn Cəçi bazar ertəsi günü bildirib: “Biz boş ABŞ vədləri üçün silahlarımızdan imtina etməyəcəyik.”
Hizbullah rəhbəri Nəim Qasim isə cümə günü belə deyib: “İnamımızdan və gücümüzdən vaz keçməyəcəyik. Qarşıdurmaya hazırıq. İsrail qarşısında nə təslimiyyət olacaq, nə də boyun əymə. İsrail bizim silahlarımızı almayacaq.”
O əlavə edib: “Qarşıdurmanın baha başa gələcəyini bilirik, lakin təslimiyyət bizə heç nə qazandırmır.” Qasim vurğulayıb ki, “əgər təhdid aradan qalxarsa, biz müdafiə strategiyası və milli təhlükəsizlik strategiyası ilə bağlı müzakirəyə hazırıq.”