İsrail, Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun gələn BMT sessiyasında Fələstin dövlətini tanıyacağını bəyan etməsindən sonra işğal altındakı İordan çayının qərb sahilinin ilhaqı çağırışlarını artırıb.
İsrailin baş nazir müavini və ədliyyə naziri Yariv Levin 24 iyulda bildirib:
«Makronun saxta Fələstin dövlətini tanımaq qərarı Fransa tarixində qara ləkə və terrorizmə birbaşa yardımdır. İndi qərb sahilində suverenlik elan etməyin və onu təsis etməyin vaxtıdır – bu, Fransanın qərarına ədalətli və tarixi cavab olar.»
Makron həmin gün X platformasında etdiyi paylaşımda deyib:
«Yaxın Şərqdə ədalətli və davamlı sülhə olan tarixi öhdəliyimizə sadiq qalaraq, qərara gəldim ki, Fransa Fələstin Dövlətini tanıyacaq. Bu rəsmi açıqlamanı sentyabrda BMT Baş Assambleyasında verəcəyəm. Bu günün təcili prioriteti Qəzzada müharibəni dayandırmaq və mülki əhalini xilas etməkdir. Sülh mümkündür.»
O, dərhal atəşkəsin elan olunmasını, bütün girovların azad edilməsini və Qəzzaya böyük humanitar yardımın göstərilməsini tələb edib, həmçinin bölgənin «silahsızlaşdırılması, təmin olunması və yenidən qurulması» zərurətini vurğulayıb.
Makron əlavə edib:
«Biz Fələstin dövlətini qurmalıyıq, onun yaşamasını təmin etməliyik və bu dövlət – əgər o silahsızlaşmanı qəbul edər və İsraili tam şəkildə tanıyarsa – Yaxın Şərqdə hamı üçün təhlükəsizliyə töhfə verə bilər. Başqa alternativ yoxdur.»
Vaşinqton bu açıqlamanı pisləyib. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bunu “məsuliyyətsiz qərar” adlandıraraq, “yalnız Həmasın təbliğatına xidmət etdiyini və sülh prosesini geriyə apardığını” bildirib.
Çərşənbə günü İsrail Knesseti “Yəhuda, Samariya və İordan vadisində İsrail suverenliyinin tətbiqi” lehinə səs verib. Bu qərar hüquqi nəticələr doğurmayan simvolik addım kimi xarakterizə olunub.
Lakin bu, ilhaq məsələsinin Knesset gündəmində irəliləməsinə şərait yarada bilər.
Fransa əvvəlcə Fələstini tanımaq niyyətində idi və bu tanımanı iyunda keçiriləcək BMT iclasında elan etməyi planlaşdırırdı, lakin sonradan geri çəkilmişdi.
İsrailli rəsmilər dəfələrlə xəbərdarlıq ediblər ki, belə bir addım işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilinin qeyri-qanuni ilhaq planlarının sürətləndirilməsi ilə cavablandırılacaq. Bu planlar Baş nazir Benyamin Netanyahunun koalisiyası 2022-ci ilin sonunda hakimiyyətə gəldikdən sonra gündəmə gətirilib.
İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç 6 iyunda xəbərdarlıq edib ki, Avropa ölkələri Fələstin dövlətini tanımaq istiqamətində addım atsalar, Təl-Əvivin “qərb sahilində eskalasiya planı” hazırdır.
O bildirib ki, bu plan “İordan çayının qərb sahilində C bölgəsi üzərində suverenliyin tətbiqini, Xan əl-Əhmər sakinlərinin köçürülməsini və bank sistemində pozuntular yaratmağı” nəzərdə tutur.
İsrail qərb sahilində yerləşimləri (qəsəbələri) sürətlə genişləndirməkdə davam edir. Bu isə fələstinlilərə qarşı məcburi köçürmələr, torpaq zəbt etmə və köçkün zorakılığında artımla müşayiət olunur.