Bazar günü günorta saatlarında cənub əyalətində günlərlə davam edən qanlı toqquşmalardan sonra gərgin bir sakitlik hökm sürürdü.
Suriyanın Suveyda bölgəsində bir həftə davam edən döyüşlərdə min nəfərdən çox insanın öldüyü bildirilir, baxmayaraq ki, bazar günü əyalətdə çətinliklə əldə olunmuş atəşkəs qüvvədə idi.
Keçən həftəsonu Suriya bədəviləri, dürzilər və hökumət qüvvələri arasında baş vermiş məzhəb qarşıdurmalarının təsirini azaltmaq üçün humanitar karvanların Suveydaya daxil olmağa hazırlaşdığı bildirilir.
“Suveyda gecə yarısından bəri nisbətən sakitdir,” – deyə Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Mərkəzi (SOHR) bildirib və son bir həftə ərzində 1,000-dən çox insanın öldüyünü qeyd edib.
Həlak olanlar arasında 336 dürzi döyüşçü və 298 dürzi mülki şəxs var. Onlardan 194 nəfəri Suriya Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinə bağlı qüvvələr tərəfindən “məhkəməsiz edam” edilib.
Həmçinin 342 hökumət təhlükəsizlik qüvvəsi üzvü və 21 bədəvi – onlardan üçü mülki şəxs – öldürülüb. Bu bədəvilər isə “dürzi döyüşçülər tərəfindən məhkəməsiz edam” olunublar.
Bundan əlavə, SOHR-un məlumatına görə, 15 hökumət qüvvəsi üzvü İsrailin hava zərbələri nəticəsində öldürülüb.
Müşahidə Mərkəzi bildirib ki, təhlükəsizlik qüvvələri bazar günü fraksiyalara məxsus döyüşçülərin gəlməsinin qarşısını almaq üçün əyalətə gedən yolları bağlayıb.
Daxili İşlər Nazirliyi gecə saatlarında bəyan edib ki, şəhər bütün tayfa döyüşçülərindən təmizlənib və prezident Əhməd əl-Şaraa şənbə günü atəşkəs elan etdikdən sonra toqquşmalar dayandırılıb.
Suriya Tayfa və Klanlar Şurasının sözçüsü Əl-Cəzirəyə bildirib ki, döyüşçülər şəhəri “prezidentliyin çağırışına cavab olaraq və razılaşma şərtlərinə uyğun şəkildə” tərk ediblər.
Sakinlər elektrik və susuz evlərə qapanıb, ərzaq isə qıt vəziyyətdədir
ABŞ-ın Suriya üzrə xüsusi elçisi Tom Barrack bazar günü bildirib ki, ölkə “həlledici məqamda”dır və “sülh və dialoqun üstünlük təşkil etməsi” üçün çağırış edib.
“Olan bütün fraksiyalar silahı yerə qoymalıdır,” – deyə o, X platformasında yazıb.
Keçən həftəsonundan bəri Dürzi fraksiyaları, Bədəvi qrupları və Şaraa administrasiyasına sadiq qüvvələr arasında baş verən döyüşlər regionu sarsıdıb. Bu toqquşmalar İsrailin hava zərbələri ilə daha da şiddətlənib.
Suveyda bölgəsinin dürziləri Suriya vətəndaş müharibəsinin 14 ili ərzində əsasən neytral qalıblar. Əsəd rejiminin son illərində bu bölgədə yaşayış şəraitinə etirazlar baş vermişdi.
Əsədin 2024-cü ilin dekabrında devrilməsindən sonra bir çox dürzi Şaraanın rəhbərlik etdiyi yeni hökumətə qarşı ehtiyatla yanaşır. Çünki o, müharibə zamanı bu icmaya qarşı məzhəb hücumları həyata keçirən əl-Qaidə bağlantılı bir qrupun keçmiş lideridir.
Şaraa öz keçmiş əlaqələrini rədd etsə və münasibətləri bərpa etməyə çalışsa da, Suveydada bir neçə qrup onun hökumətinə qarşı aktiv şəkildə çıxış edir.
İsrail də bir neçə gündür Suriya ərazisinə hücumlar təşkil edir və bunu Dürzi icmasını müdafiə etmək zərurəti ilə əsaslandırır.
Şənbə günü Vaşinqton, gərginliyin daha da artmasının qarşısını almaq üçün İsrail və Suriya arasında atəşkəsə vasitəçilik etdiyini elan edib.
İsrail bu həftənin əvvəlində Suveyda və Dəməşqdəki hökumət mövqelərini bombalayıb. Hədəflər arasında Suriya Müdafiə Nazirliyi, hərbi qərargah və prezident sarayının ətrafı da olub.