Kolumbiya Universitetinin məzunu, haqsız yerə həbs olunduğu, qərəzli şəkildə məhkəməyə verildiyi və antisemit kimi qaralandığı üçün təzminat tələb edir
Associated Press-in cümə axşamı verdiyi məlumata görə, fələstinli fəal Mahmud Xəlil, immiqrasiya saxlanma mərkəzində aylarla qalmaq və ilk övladının doğumunu qaçırmaq məcburiyyətində qalmasından sonra, Tramp administrasiyasına qarşı 20 milyon dollar məbləğində təzminat iddiası qaldırıb.
İddia ərizəsində ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyi, İmmiqrasiya və Gömrük İcra Xidməti (ICE) və Dövlət Departamenti qeyd olunub. Bu sənəd, planlaşdırılan məhkəmə prosesinin ilk addımı hesab olunur.
“Məsuliyyətin müəyyən olunmasına doğru bu, ilk addımdır. Mənim həyatımdan oğurlanmış 104 günü heç nə qaytara bilməz. Bu travmanı, həyat yoldaşımdan ayrılığı, ilk övladımın doğumunu qaçırmağımı… Amma gəlin açıq danışaq – mənim susmadığım üçün hədəfə alınmama səbəb olan eyni hökumət bu gün də vergi ödəyicilərinin pulları ilə İsrailin Qəzzadakı davam edən soyqırımını maliyyələşdirir,” – deyə Xəlil mətbuat açıqlamasında bildirib.
30 yaşlı Kolumbiya Universiteti məzunu Xəlil, Qəzzada müharibəyə qarşı keçirilən universitet düşərgə aksiyalarının əsas danışıqlarçılarından biri olub. O, dinc fələstinpərəst çıxışlarına görə antisemit damğası ilə qaralandığı, haqsız yerə həbs edildiyi və qərəzli şəkildə təqib olunduğu üçün iddia qaldırıb.
2024-cü ilin yazında Kolumbiya Universitetində düşərgə etirazları başlayanda Xəlil birbaşa aksiyalarda iştirak etməyib, əvəzində rəhbərliklə danışıqlar apararaq tələbələrə məsləhətlər verib.
Xəlil ICE əməkdaşları tərəfindən mülki geyimdə mənzilinin qarşısında saxlanıldıqdan sonra 104 gün boyunca Luiziana ştatının Ceyna şəhərində yerləşən immiqrasiya mərkəzinə aparılıb. Buraya həyat yoldaşı, dostları və hüquq komandası çata bilməyib.
İyunun 20-də Nyu-Cersi ştatında bir federal hakim Xəlilin sərbəst buraxılmasına qərar verib. Bu, Tramp administrasiyası onun deportasiyasına cəhd etdikcə baş verib. Qeyd edək ki, Xəlil ABŞ vətəndaşı ilə evlidir və daimi yaşamaq hüququna malikdir.
Xəlil bildirib ki, əldə ediləcək hər hansı təzminatı Tramp administrasiyası tərəfindən konstitusiya ilə qorunan söz azadlığı hüquqları pozulmuş digər insanlara verəcək. O, həmçinin təzminat əvəzinə rəsmi üzr və deportasiya siyasətinin islahını məmnuniyyətlə qəbul edəcəyini qeyd edib.
“Məqsədim şəxsi mənfəət deyil. Bu pulu sadəcə pula ehtiyacım olduğu üçün istəmirəm. Mən gerçək, tam məsuliyyət tələb edirəm – mənə qarşı aparılmış qərəzli təqiblərin hesabını istəyirəm,” – deyə o, cümə axşamı jurnalistlərə bildirib.
“Ədalət maskası altında nümayiş”
Prezident Donald Tramp 2025-cü ilin yanvarında fələstinpərəst çıxışlara görə tələbə və müəllimlərin deportasiyasına yönəlik sərəncam imzaladıqdan sonra, Xəlil saxlanılan ilk tələbələrdən biri olub.
Xəlilin hüquqşünasları hesab edir ki, Tramp administrasiyası Cənub ştatlarındakı immiqrasiya hakimlərinin hökumətə daha yaxın mövqedə olduqlarını düşündüyü üçün onu bura göndərib.
Apreldə bu hakimlərdən biri, Xəlilin daimi yaşamaq icazəsinə malik olmasına baxmayaraq, onun deportasiya edilə biləcəyini bildirib.
Məlumatlara görə, ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio Xəlilin “mövcudluğunun və fəaliyyətlərinin ABŞ-ın mühüm xarici siyasət maraqlarını poza biləcəyini” iddia edib.
Xəlilin vəkillərindən Mark Van der Hout, onun sərbəst buraxılmasından sonra verdiyi bəyanatda bildirib ki, müvəkkili “ədalət görüntüsü ilə aparılan bir nümayişin” qurbanı olub. O, deportasiya qərarını “ədalətli məhkəmə hüququnun açıq şəkildə pozulması” və “immiqrasiya qanunlarının müxalif səsləri susdurmaq üçün silaha çevrilməsi” adlandırıb.
Bu qərar, Xəlilin söz azadlığının pozulmasının yalnız hüquqi deyil, həm də cəzalandırma məqsədi daşıdığını bildirən hüquq təşkilatları üçün önəmli bir qələbə olub.
Məhkəmənin Xəlilin övladının doğumunda iştirakına icazə verməməsi isə ailəsi üçün ikiqat zərbə olub.
“Uşağımın doğumunu qaçırmaq həyatımın ən ağır anı idi,” – deyə o, CNN-ə danışıb, “xüsusilə də bu, tamamilə qarşısı alına biləcək bir şey olduğu halda.” Xəlil övladının doğumuna qatılmaq üçün dəfələrlə müraciət etdiyini bildirib.
İyunun 20-də azadlığa buraxılması, onun oğlunu ilk dəfə qucağına almasına imkan verib.