{"id":6083,"date":"2022-07-15T09:45:00","date_gmt":"2022-07-15T06:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/?p=6083"},"modified":"2022-07-16T12:43:06","modified_gmt":"2022-07-16T09:43:06","slug":"6083-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/6083-2\/","title":{"rendered":"77 y\u0131ld\u0131r petrol \u00fczerinden \u015fekillenen ili\u015fki: ABD-Suudi Arabistan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden&#8217;\u0131n Suudi Arabistan&#8217;a ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaret, iki \u00fclke aras\u0131nda 1945&#8217;te bir destroyerin \u00fczerinde ba\u015flayan ili\u015fkilerin petrol \u00fczerinden \u015fekillenmeye devam edece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ba\u015fkan olarak, \u00fclkemizi g\u00fc\u00e7le ve g\u00fcvenli tutmak benim i\u015fim. Rusya&#8217;n\u0131n sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 durmal\u0131y\u0131z, kendimizi&nbsp;\u00c7in&nbsp;ile m\u00fccadele i\u00e7in en iyi yere konumland\u0131rmal\u0131y\u0131z, t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in daha \u00e7ok istikrar ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.&nbsp;Suudi Arabistan&nbsp;bu \u00fclkelerden birisi. Cuma g\u00fcn\u00fc Suudi liderler ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde benim amac\u0131m ortak \u00e7\u0131kar ve sorumluluklara dayal\u0131 stratejik ortakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek olacak&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>ABD&nbsp;Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden, Suudi Arabistan\u2019a ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi ziyareti, Washington Post gazetesinde &#8220;Suudi Arabistan&#8217;a neden gidiyorum&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makale ile anlatma ihtiyac\u0131 hissetti. Yukar\u0131da yer alan c\u00fcmle, makalenin en can al\u0131c\u0131 noktalar\u0131ndan birine i\u015faret ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019a kar\u015f\u0131 yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde Suudi Arabistan\u2019\u0131 ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman\u2019\u0131 s\u0131k s\u0131k, sert s\u00f6zlerle ele\u015ftiren Biden, 24 \u015eubat 2022\u2019de Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya sald\u0131r\u0131s\u0131 ile ba\u015flayan&nbsp;enerji&nbsp;krizi ile&nbsp;petrol&nbsp;\u00fcreten \u00fclkelerle ili\u015fkileri tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, ABD ile Suudi Arabistan ili\u015fkileri, 77 y\u0131l sonra yine petrol \u00fczerinden \u015fekilleniyor. \u015eimdi gelin, iki \u00fclke ili\u015fkilerinin petrol \u00fczerinden verdi\u011fi s\u0131namalara birlikte bakal\u0131m..<\/p>\n\n\n\n<p>Abd\u00fclaziz el-Suud, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n akabinde Arap Yar\u0131madas\u0131nda ba\u015flayan kabileler aras\u0131ndaki sava\u015ftan galip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6lgenin g\u00fc\u00e7l\u00fc lideri \u015eerif H\u00fcseyin yenilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Krall\u0131k hen\u00fcz 6 ya\u015f\u0131ndayken topraklar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol rezervleri ke\u015ffedildi. Bu, \u00fclke tarihi i\u00e7in d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak d\u00fcnya h\u0131zla yeni bir sava\u015fa gidiyordu. Hitler\u2019in Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavuran sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u0130ngiltere\u2019nin korunakl\u0131 adas\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi sonucu yine d\u00fcnyan\u0131n yeni b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc ABD belirleyecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f&nbsp;Ortado\u011fu\u2019da da yak\u0131ndan takip edildi. Abd\u00fclaziz el-Suud\u2019un i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda s\u0131k\u0131 ili\u015fkilere sahip oldu\u011fu \u0130ngiltere, art\u0131k eski g\u00fcc\u00fcnde de\u011fildi. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkenin kaderini de\u011fi\u015ftirecek petrolde de rota de\u011fi\u015fmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>14 \u015eubat 1945\u2019de USS Quincy destroyerinde bug\u00fcn \u00f6nemi daha \u00e7ok anla\u015f\u0131lan bir g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan Ba\u015fkan\u0131 Franklin Delano Roosevelt, Suudi Arabistan Kral\u0131 Abd\u00fclaziz ile S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 \u00fczerinde bulunan Ac\u0131 G\u00f6l\u2019de demirlemi\u015f \u2018USS Quincy\u2019 destroyerinde bir araya geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Suudi Arabistan topraklar\u0131ndaki petrol\u00fcn \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131nda aslan pay\u0131 ABD\u2019li \u015firketlere verilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin \u00fczerinden tam 77 y\u0131l ge\u00e7ti. D\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f yedi ekonomisine sahip \u00fclkelerin liderlerini bir araya getiren G7 Zirevesi\u2019nde&nbsp;Fransa&nbsp;Cumhurba\u015fkan\u0131 Emanuel Macron, ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden\u2019a petrol \u00fcretimiyle ilgili \u00f6nemli bilgiler veriyordu:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kendisi ile bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ger\u00e7ekle\u015ftirdim (Birle\u015fik Arap Emirlikleri lideri \u015eeyh Muhammed bin Zayed al-Nahyan\u2019\u0131 kastediyor). Bana iki \u015fey s\u00f6yledi. Birincisi maksimum \u00fcretim kapasitesi. \u0130kincisi ise Suudiler fiyat\u0131 biraz daha art\u0131rabilir. Ama en az\u0131ndan alt\u0131 ayl\u0131k bir s\u00fcreden \u00f6nce \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kapasiteleri yok.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Macron&#8217;un da i\u015faret etti\u011fi gibi Suudi Arabistan&#8217;\u0131n petrol \u00fcretimini art\u0131rma kapasitesinin olmas\u0131, enerji denkleminde onu di\u011fer akt\u00f6rlerden ay\u0131r\u0131yordu. Uzmanlar, Biden&#8217;\u0131n \u00e7ok\u00e7a ele\u015ftirdi\u011fi Suudi Arabistan ile enerjide ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 giderecek bir form\u00fcl \u00fczerinde anla\u015fma yapmak istedi\u011fi konusunda hem fikir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, ekseriyetle petrolle \u015fekillenen Suudi Arabistan-ABD ili\u015fkileri, aradan ge\u00e7en 77 y\u0131lda hangi zorlu s\u0131navlar\u0131 verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu s\u0131namalardan en \u00f6nemlisi, haf\u0131zalardan silinmeyen ve Bat\u0131\u2019da b\u00fcy\u00fck bir enerji buhran\u0131na yol a\u00e7an petrol ambargosuydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Suudi Arabistan\u2019\u0131n kurulu\u015funu tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler Ortada\u011fu\u2019da yeni bir devlet do\u011fuyordu. 1948\u2019de&nbsp;\u0130srail&nbsp;Devleti\u2019nin kuruldu\u011funun ilan edilmesi, tesiri bug\u00fcnlere kadar s\u00fcrecek bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n en \u00f6nemli noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturdu. \u00d6yle ki, ba\u015fta&nbsp;M\u0131s\u0131r&nbsp;olmak \u00fczere, Arap \u00fclkelerinin \u0130srail ile sava\u015flar\u0131, Suudi Arabistan-ABD ili\u015fkilerini zorlu s\u0131namalardan ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin ko\u015fulsuz \u0130srail deste\u011fi Araplar\u0131n tepkisini \u00e7ekiyordu. 1967\u2019de Araplar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir hezimet ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n r\u00f6van\u015f\u0131, ekim 1973\u2019te ani bir Arap sald\u0131r\u0131s\u0131yla al\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin Suudi Arabistan Kral\u0131 Faysal bin Abd\u00fclaziz, petrol konusunda Araplar\u0131n \u00f6nemli bir akt\u00f6r oldu\u011funu biliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kral Faysal\u2019\u0131n giri\u015fimleriyle, ABD&#8217;nin \u0130srail ordusuna destek vermesine tepki g\u00f6steren&nbsp;OPEC&nbsp;\u00fcyesi Arap \u00fclkeleri, 15 Ekim 1973&#8217;te petrol ambargosu ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Faysal petrol\u00fc hem silah olarak kullanm\u0131\u015f hem de artan petrol fiyatlar\u0131ndan yararlanarak \u00fclke hazinesini doldurmu\u015ftu. B\u00f6lge, ABD ile Suudi Arabistan ili\u015fkilerinin en gergin d\u00f6nemlerinden birine \u015fahitlik ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130srail ile Arap devletleri aras\u0131nda mekik diplomasisi y\u00fcr\u00fcten d\u00f6nemin ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Henry Kissinger, bu zor d\u00f6nemin en \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biriydi. Peki, \u0130srail\u2019e destek veren Bat\u0131\u2019l\u0131 \u00fclkelere ambargo uygulayan Kral Faysal ile ABD aras\u0131nda neler ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelin, Kral Faysal\u2019\u0131n o\u011flu ve uzun bir d\u00f6nem Suudi Arabistan \u0130stihbarat Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Prens T\u00fcrki bin Faysal\u2019dan dinleyelim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Prens T\u00fcrki, bakanl\u0131k g\u00f6revinden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra&nbsp;Al Qabas Tv&nbsp;kanal\u0131na verdi\u011fi uzun r\u00f6portaj\u0131n 5\u2019inci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, babas\u0131 Kral Faysal\u2019\u0131n ABD taraf\u0131ndan tehdit edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Prens T\u00fcrki,&nbsp;\u201cKendisine babas\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lmak \u00fczere bir uyar\u0131 mektubu verildi\u011fini ve \u201cE\u011fer Bat\u0131\u2019ya uygulanan ambargo k\u0131sa zaman i\u00e7erisinde kald\u0131r\u0131lmazsa, ABD menfaatlerini korumak i\u00e7in her tedbiri alacakt\u0131r\u201d&nbsp;denildi\u011fini ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tehdit mektubunun imzas\u0131z olarak ve ABD\u2019nin istihbarat te\u015fkilat\u0131&nbsp;CIA&nbsp;taraf\u0131ndan kendisine ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prens, Kral Faysal\u2019\u0131n mektuba bakt\u0131ktan sonra yaln\u0131zca \u201cHay\u0131rl\u0131 olsun in\u015fallah\u201d dedi\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin petrol ambargosu uygulayan Suudi Arabistan\u2019a bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in gizlili\u011fi kald\u0131r\u0131lan baz\u0131 \u0130ngiliz belgelerine bakmakta da fayda var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu belgelere g\u00f6re, \u0130ngiliz y\u00f6neticiler, ABD\u2019nin Suudi Arabistan\u2019\u0131 i\u015fgal etme planlar\u0131ndan olduk\u00e7a endi\u015feli. Hatta bu konuda istihbarattan detayl\u0131 bir rapor dahi isteniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapor, ABD\u2019nin petrol sahalar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in h\u0131zl\u0131 bir operasyon y\u00fcr\u00fctmeyi ciddi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc sonucuna var\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin art\u0131k do\u011frudan Kral Faysal\u2019I tehdit etmesi, diplomatik olarak ikna \u00e7abalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131ndan sonra geliyor. Petrol ambargosunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n talep edildi\u011fi bu diplomatik g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden birinde Kissenger ile Kral Faysal aras\u0131nda \u015f\u00f6yle bir diyalog ya\u015fan\u0131yor;<\/p>\n\n\n\n<p>Kral Faysal, \u201c\u0130srail\u2019e destek olmaktan vazge\u00e7erseniz, ambargo biter\u201d dedi\u011finde, Kissinger, tehdidi bir ileri seviyeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor ve petrol kuyular\u0131n\u0131 bombalama tehdidinde bulunuyor. Faysal ise Kissinger\u2019a, tarihe ge\u00e7ecek bir cevap veriyor;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTabii ki petrol kuyular\u0131m\u0131z\u0131 bombalayabilirsiniz. Fakat unutmay\u0131n\u0131z ki, biz ve atalar\u0131m\u0131z hurma ve deve s\u00fct\u00fcyle ya\u015f\u0131yorduk, yine \u00f6yle ya\u015fayabiliriz. Ancak art\u0131k siz petrols\u00fcz ya\u015fayamazs\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lerleyen aylar ve y\u0131llarda, OPEC\u2019e \u00fcye Arap \u00fclkeleri ambargoyu yava\u015f yava\u015f kald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Kral Faysal ise, ambargonun ba\u015flamas\u0131ndan iki y\u0131l sonra 25 Mart 1975\u2019de kendi saray\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Suikastin faili ise, Kral\u2019\u0131n uzun y\u0131llard\u0131r Amerika\u2019da ya\u015fayan ye\u011feni Faysal bin Mus\u00e2id\u2019d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD ile Suudi Arabistan aras\u0131nda petrol \u00fczerinden tesis edilen ili\u015fkilerin \u00fczerinden uzun y\u0131llar ge\u00e7ti ancak ili\u015fkileirn seyrini hala petrol belirliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlar, Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda artan enerji fiyatlar\u0131 ve artan enflasyonun Biden\u2019\u0131 ve Demokrat Parti\u2019yi ara se\u00e7imlerde zorlayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Biden y\u00f6netimi, Suudi Arabistan\u2019\u0131n petrol \u00fcretimini art\u0131rmas\u0131na ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar g\u00fcndemde \u0130ran, \u0130srail ve&nbsp;Yemen&nbsp;olsa da Biden\u2019\u0131n Suudi Arabistan ajandas\u0131n\u0131n ilk s\u0131ras\u0131nda enerji geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir destriyorin \u00fczerinde 77 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan ve ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 seyreden ili\u015fkiler, Biden\u2019\u0131n Suudi Arabistan ziyaretiyle \u201cyeni bir d\u00f6neme\u201d girecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAK: Haber7.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden&#8217;\u0131n Suudi Arabistan&#8217;a ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaret, iki \u00fclke aras\u0131nda 1945&#8217;te bir destroyerin \u00fczerinde&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6084,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-6083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6083"}],"collection":[{"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6083"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6086,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6083\/revisions\/6086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qafqaztimes.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}