Yeni Trans-Balkan marşrutu indi Ukraynaya Yunanıstan və Türkiyədəki LNG terminallarına çıxış imkanı verir
Ukraynanın dövlətə məxsus enerji şirkəti “Naftogaz” iyulun 28-də elan edib ki, o, Azərbaycanla ilk təbii qaz idxalı üzrə sazişi imzalayıb.
Bu saziş, Rusiyanın zərbələri nəticəsində daxili enerji infrastrukturunun iflic olması və 2022-ci ildən müharibənin başlanğıcından bəri “Naftogaz”ın istehsal gücünün yarıya enməsi fonunda, Ukraynanın son onillikdə ən aşağı qaz ehtiyat səviyyəsi ilə üzləşdiyi vaxtda baş verib.
Azərbaycanın ilk göndərişi Bolqarıstan, Rumıniya və Ukraynanı birləşdirən Trans-Balkan kəmər marşrutu ilə çatdırılır. Saziş Azərbaycanın dövlət neft şirkəti SOCAR-ın Ukrayna filialı ilə imzalanıb və enerji idxalı üçün yeni dəhliz açır.
“Naftogaz”ın baş direktoru Serhii Koretskyi bu sazişi enerji mənbələrinin uzunmüddətli diversifikasiyası istiqamətində “strateji cəhətdən mühüm addım” kimi təsvir edib.
Energetika naziri Svitlana Hrynchuk əlavə edib ki, Trans-Balkan marşrutu Ukraynaya Yunanıstan və Türkiyədəki LNG terminallarına, eləcə də Rumıniyada və potensial olaraq Bolqarıstandakı dənizdənkənar qaz istehsalına çıxış imkanı verir.
Qışa hazırlıq məqsədilə Ukrayna, həmçinin, Polşanın “Orlen” şirkəti ilə ABŞ-dan 440 milyon kubmetr mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxalı üçün dörd müqavilə imzalayıb.
“Bloomberg”in bu həftə əvvəlində bildirdiyinə görə, Ukrayna 2025-ci ildə Avropadan rekord həcmdə qaz idxal edəcək.
“Biz hesab edirik ki, Ukraynanın 2025-ci ilin aprelindən 2026-cı ilin aprel ayınadək mövsümdə 5 milyard kubmetrə qədər qaz ehtiyacı olacaq,” – deyə Ukraynanın ən böyük özəl enerji şirkəti DTEK-in ticarət bölməsi “D.Trading”in baş direktoru Dmitriy Saxaruk bildirib.
Bu saziş, Ukrayna və Azərbaycanın bu ayın əvvəlində qaz hasilatı, saxlanması və nəqlində ikitərəfli əməkdaşlığı genişləndirmək üçün yeni yol xəritəsi imzalamasından sonra əldə olunub və bu, strateji enerji tərəfdaşlığının dərinləşdiyinə işarə edir.
Saziş Bakıda Ukraynanın energetika naziri German Qaluşçenko, onun müavini Mykola Kolisnyk və Azərbaycanın baş naziri Əli Əsədov arasında keçirilən yüksək səviyyəli görüş zamanı əldə olunub.
Səfər, hər iki tərəfin enerji sektorunda praktiki əlaqələrin gücləndirilməsi üçün vacib platforma kimi dəyərləndirdiyi Azərbaycan–Ukrayna Hökumətlərarası İqtisadi Əməkdaşlıq Komissiyasının 13-cü iclası çərçivəsində baş tutub.
“Azerbaycan Avropanın əsas enerji təchizatçılarından biridir. Biz qaz hasilatı, saxlanması və nəqlində tərəfdaşlığı genişləndirmək üçün böyük potensial görürük,” – deyə Qaluşçenko bildirib.
“Birgə layihələrin həyata keçirilməsi enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcək və hər iki ölkədə iqtisadi artımı dəstəkləyəcək.”
Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski isə bundan əvvəl, Kiyevin yanvarda Ukrayna ərazisindən Rusiya qazının tranzitini dayandırmaq qərarından sonra, Azərbaycan qazının Avropaya nəqlinə hazır olduqlarını bildirmişdi. Bu qərar, müharibə dövründə illərlə davam edən qaz axınlarından sonra böyük geosiyasi və iqtisadi dəyişiklik idi.
“Azərbaycan təxminən 40 milyard kubmetr qaz istehsal edir, bunun təqribən 15 milyardını istifadə edir və qalanını ixrac edir. Biz Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılmasına kömək etməyə hazırıq, lakin Rusiya qazı artıq Ukraynadan keçməyəcək,” – Zelenski o zaman demişdi.