Moskva: Kiyev İstanbulda bərpa olunmalı danışıqları “uzadır”
ABŞ Prezidenti Donald Tramp 14 iyul tarixində bəyan edib ki, Rusiya tərəfindən artan hava hücumlarına qarşı mübarizə məqsədilə ABŞ Ukraynaya “Patriot” hava hücumundan müdafiə raketləri göndərəcək.
Joint Base Andrews hərbi bazasında çıxış edən Tramp bu addımın, Rusiyanı müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlara təzyiq etmək məqsədi daşıyan geniş strategiyasının bir hissəsi olduğunu və Avropa İttifaqının bu yardımın bütün xərclərini qarşılayacağını bildirib.
“Onlara ‘Patriot’ göndərəcəyik, bu raketlərə çox ehtiyacları var,” – deyə Tramp jurnalistlərə açıqlamasında qeyd edib. “Putin bir çox insanı təəccübləndirdi. Gündüz mehriban danışır, axşam isə hamını bombalayır. Amma burada bir az problem var. Mən bu vəziyyəti bəyənmirəm.”
Tramp göndəriləcək sistemlərin dəqiq sayını açıqlamasa da, bu bəyanat münaqişədə əhəmiyyətli bir eskalasiyanı işarə edir. “Avropa İttifaqı bizə bunun üçün 100 faiz ödəniş edəcək, istədiyimiz də məhz budur,” – deyə o əlavə edib.
Bu addım, Trampın Ukrayna və Rusiya üzrə xüsusi elçisi, təqaüddə olan leytenant general Kit Kellogun bazar ertəsi Kiyevə enməsi ilə eyni vaxta təsadüf edir. Ukraynalı yüksək vəzifəli rəsmilərin sözlərinə görə, Kellogun Kiyevdə aparacağı danışıqlar müdafiə, silah tədarükü, Rusiyaya qarşı sanksiyalar və ABŞ–Ukrayna əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi mövzularını əhatə edəcək.
“Rusiya atəşkəs istəmir,” – deyə Ukrayna Prezident Ofisinin rəhbəri Andriy Yermak bildirib. “Sülhə güc yolu ilə nail olmaq Prezident Donald Trampın prinsipidir və biz bu yanaşmanı dəstəkləyirik.”
Ukraynalı rəsmilər, xüsusilə Rusiyanın mülki infrastruktura qarşı artan hücumları fonunda, Trampın rəhbərliyi altında ABŞ-ın yenidən fəallaşacağına dair nikbinlik ifadə ediblər.
Eyni zamanda, ABŞ Konqresində Rusiyaya qarşı daha sərt sanksiyalar tələb edən iki partiyalı təzyiqlər artır.
Respublikaçı senator Lindsi Qraham və demokrat senator Riçard Blumental Trampa Rusiyadan neft, qaz və ya uran idxalını davam etdirən ölkələrdən gətirilən mallara 500 faizə qədər rüsum tətbiq etməyə imkan verəcək qanun layihəsi təqdim ediblər.
Senatorlar bu qanun layihəsini Trampın Moskvanı danışıqlar masasına qaytarmaq üçün istifadə edə biləcəyi “çəki çəkici” kimi xarakterizə ediblər.
Digər tərəfdən, NATO-nun Baş katibi Mark Rutte bazar ertəsi və çərşənbə axşamı Vaşinqtonda yüksək səviyyəli görüşlər üçün Tramp, ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio, Müdafiə naziri Pit Hegset və Konqres liderləri ilə bir araya gələcək.
Kreml Trampın bu son hərbi vədinin əhəmiyyətini aşağı göstərməyə çalışsa da, sözçü Dmitri Peskov ABŞ-ın Ukraynaya silah tədarükünün “dayanmadan davam etdiyini” etiraf edib.
Trampın eskalasiyası Moskva ilə Kiyev arasında İstanbulda keçirilən son danışıqlar raundunun dalana dirəndiyi bir vaxta təsadüf edir. Ukraynanın birinci xarici işlər nazir müavini Sergey Kislitsa bazar günü bəyan edib ki, bu danışıqlar Rusiyanın “maksimalist” tələbləri səbəbilə “praktiki olaraq tükənib”.
Rusiya və Ukrayna bu il Türkiyədə iki raund birbaşa danışıqlar aparıblar, Kiyevin 2022-ci ilin may ayında münaqişənin ilk ayında birtərəfli şəkildə dayandırdığı dialoqu yenidən başlatmaq məqsədilə.
Buna qarşı olaraq, Kreml sözçüsü Dmitri Peskov bazar ertəsi bildirib ki, Rusiya danışıqların üçüncü raundunu keçirməyə hazırdır, lakin Kiyev bu məsələdə tələsmir:
“Kiyev açıq şəkildə vaxt udur. Hələ də təqvimlə bağlı təklifləri gözləyirik. Rusiya tərəfi danışıqları davam etdirməyə və üçüncü raundu keçirməyə tam hazırdır,” – deyə o qeyd edib.