SDF mart ayında Dəməşqlə qüvvələrinin Suriya ordusuna inteqrasiyası barədə razılaşma imzalayıb, lakin birlikdə kürd komandanlığı altında vahid blok kimi qalmaq şərti irəli sürür.
Şimali və Şərqi Suriyanın Muxtar İdarəsi (AANES) 25 iyulda bildirib ki, kürd qüvvələrinin Suriya ordusuna daxil olması ilə bağlı Dəməşqlə əldə olunan razılaşma bu ilin əvvəlində hökumət qüvvələrinin sahil bölgələrində törətdiyi qətliamlar və cənubda baş verən zorakılıqlar səbəbilə çətinləşib.
AANES Suriyanın şimal və şərq hissələrinin idarəsini həyata keçirən, əsasən kürdlərin rəhbərlik etdiyi idarəetmə qurumudur. Bu qurum Suriya Demokratik Qüvvələri (SDF) adlı milis qruplaşması ilə sıx əlaqəlidir. SDF bu ilin əvvəlində qüvvələrini ölkənin yeni hərbi strukturu çərçivəsində Suriya ordusuna qatmaq barədə razılığa gəlib.
AANES-in Xarici Əlaqələr üzrə həmsədri İlham Əhməd cümə günü bildirib ki, Suriyada şəffaf və sabit hərbi strukturun olmaması, xüsusilə sahilyanı Ələvi bölgələrində və cənubda, düruzların əksəriyyətdə olduğu Süveyda vilayətində baş verən zorakılıqlardan sonra, SDF-nin orduya inteqrasiyası ehtimalını çətinləşdirir.
Onun bu açıqlaması SDF-nin silahsızlanmanı və ya buraxılmanı qətiyyətlə rədd etdiyi bir vaxtda səslənib.
24 iyul tarixində AANES-in nümayəndəsinin verdiyi məlumata görə, ABŞ-ın dəstəklədiyi kürdlərlə Suriya hökuməti arasında Parisdə keçirilməsi nəzərdə tutulan danışıqlar təxirə salınıb.
AANES-in Parisdəki nümayəndəsi Kərim Qamar bildirib ki, ABŞ və Fransa tərəfindən təşkil olunmuş bu görüş qeyri-müəyyən tarixə təxirə salınıb və səbəblər açıqlanmayıb.
O deyib: “Şimali və şərqi Suriyanın nümayəndələri ilə Suriya keçid hökumətinin rəsmiləri arasında planlaşdırılmış görüş təxirə salınıb.” Qamar əlavə edib ki, kürd nümayəndə heyəti hələ Fransaya çatmayıb.
Məlumatlara görə, SDF-nin rəhbəri Məzlum Əbdi ABŞ elçisi Tom Barrakın iştirakı ilə, Suriya xarici işlər naziri Əsəd əl-Şeybaninin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşməli idi.
Görüşdə məqsəd SDF qüvvələrinin Dəməşq ordusuna inteqrasiyası üçün mümkün mexanizmləri müzakirə etmək idi.
Mart ayında Məzlum Əbdi ilə Suriya keçid hökumətinin prezidenti Əhməd əl-Şaraa arasında kürd milisinin Suriya ordusuna tam inteqrasiyasını nəzərdə tutan razılaşma imzalanmışdı.
Lakin iki tərəf arasında fikir ayrılığı mövcuddur: SDF tamamilə buraxılmaqdan imtina edərək Suriya ordusunda ayrıca bir blok kimi fəaliyyət göstərməkdə israrlıdır.
SDF Media Mərkəzinin direktoru Fərhad Şami müsahibəsində bildirib: “Silahsızlanma bizim üçün qırmızı xəttdir. Prinsiplərimizi müzakirə mövzusuna çevirmirik.” O əlavə edib ki, “SDF Dəməşqlə bərabər tərəfdaş kimi dialoq aparmaq istəyir, tabe olan kimi yox.” Qrup eyni zamanda kürd komandanlığı altında qalmaq niyyətindədir.
SDF-nin hərbi sözçüsü Abqar Davud isə ayrıca açıqlamasında deyib: “Biz Suriya ordusuna hüquqi çərçivə daxilində, öz kimliyimizin tanındığı şəkildə qoşula bilərik. Qüvvələrimiz hal-hazırda nəzarət etdikləri ərazilərdə vahid hərbi blok kimi fəaliyyət göstərə bilər.”
SDF həmçinin mart ayında imzalanan razılaşmanı sürətlə həyata keçirməsi üçün Türkiyənin təzyiqlərinə məruz qalır. Bu kürd silahlı birliyi, onillərlədir müharibə vəziyyətində olduğu PKK ilə sıx bağlıdır və bu səbəbdən Ankara üçün təhlükə kimi qəbul edilir.
Suriya prezidenti Bəşşar əl-Əsədin hökumətinin süqutundan sonra SDF ilə Türkiyənin dəstəklədiyi radikal silahlı qruplar arasında ağır döyüşlər baş verdi. Bu silahlı qruplar sonradan rəsmi şəkildə Suriya ordusuna daxil edilib.
Bu ayın əvvəlində isə cənubdakı Süveyda bölgəsində silahlı düruz fraksiyaları ilə hökumətə bağlı qəbilə qüvvələri arasında zorakı toqquşmalar baş verib. Əvvəlki razılaşmanın pozulmasından sonra yenidən başlayan qarşıdurmalar hazırda kövrək bir atəşkəslə müvəqqəti dayandırılıb.
Hökumət qüvvələri silahsız mülki insanlara qarşı qətliamda iştirak ediblər. Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Qrupunun (SOHR) məlumatına görə, bu zorakılıqlar nəticəsində həyatını itirənlərin sayı təxminən 1,400 nəfərə çatıb. Onlardan 386 nəfəri mülkidir və bu mülki şəxslərin 238-i Suriya Müdafiə və Daxili İşlər Nazirliklərinə tabe olan qüvvələr tərəfindən yerindəcə edam edilib.
Bu ilin əvvəlində Dəməşq qüvvələri Suriyanın sahil bölgəsində 1,500-dən çox Ələvi mülki vətəndaşın qətliamında da məsuliyyət daşıyıb.
Suriya ordusu, tarixən kürdlər, ələvilər, şiələr və düruzlar da daxil olmaqla azlıqlara qarşı zorakılıqlarda iştirak etmiş müxtəlif fraksiyalardan ibarətdir. Bu səbəbdən, kürdlərin rəhbərlik etdiyi SDF-nin Suriya hərbi sisteminə problemsiz şəkildə inteqrasiyası ilə bağlı ciddi narahatlıqlar mövcuddur.