Suriyada Dürzi azlığına qarşı bir həftə davam edən döyüşlər və qətliamlar nəticəsində ölənlərin sayı 1.100-ə çatıb
Bir həftəlik amansız döyüşlərdən sonra Suveyda şəhərində sıxışıb qalmış Bədəvi ailələri, əhalisinin əksəriyyəti Dürzilərdən ibarət olan əyalətdən təxliyə olunur. Bu barədə Suriya dövlət xəbər agentliyi SANA 21 iyul tarixində məlumat yayıb.
Suveyda əyalətinin Daxili Təhlükəsizlik Komandanı, briqada generalı Əhməd əl-Dalati “Suveyda əyalətini tərk etmək istəyən hər kəsin təhlükəsiz çıxışını təmin etmək üçün tam öhdəlik götürdüklərini” təsdiqləyib.
Dalati əlavə edib: “Əyalətdə sabitliyi möhkəmləndirmək və təhlükəsizliyi bərpa etmək səylərimizin bir hissəsi olaraq daxil olmaq istəyənlərə də giriş imkanı verəcəyik.”
O deyib: “Suveyda ətrafında təhlükəsizlik kordonu tətbiq etmişik ki, əyaləti təminat altına alaq və oradakı döyüşləri dayandıraq. Bu, vilayətdə barışıq və sabitliyə aparan yolu qorumaq üçündür.”
Briqada generalı Dalati və Dəra əyalətində Daxili Təhlükəsizlik Qüvvələrinin komandanı briqada generalı Şahir Omran, təxliyə olunmağı seçən Bədəvi ailələrini qarşılayıblar.
Suveyda əyalətində münaqişə 13 iyulda, yerli bədəvilərin Suveyda ilə Dəməşq arasındakı yolda bir Dürzi meyvə satıcısını oğurlaması ilə başlayıb. Vəziyyət tezliklə gərginləşib və ərəb qəbilə milisləri ilə silahlı Dürzi dəstələri arasında toqquşmalar baş verib.
15 iyulda Şaraa, döyüşləri dayandırmaq, təhlükəsizliyi bərpa etmək və Dürzi dini azlığını qorumaq bəhanəsi ilə Suriya ordusunun bölgəyə göndərilməsini əmr edib.
“Əvəzində isə qanla dolu bir gərginlik baş verdi,” – Media Line xəbər verib.
Suriya ordusu və daxili təhlükəsizlik qüvvələri Dürzi və ərəb qəbilə qüvvələrini bir-birindən ayırmaq əvəzinə, Suveydaya girərək sekta xarakterli qətliamlar və Dürzi mədəniyyət simvollarına hücumlar həyata keçirməyə başlayıblar.
Minlərlə hesabat, şəkil və video internetdə yayılaraq Dürzi mülki vətəndaşların hökumət və qəbilə döyüşçüləri tərəfindən edam edildiyini, başlarının kəsildiyini, oğurlandığını və zorakılığa məruz qaldığını göstərir.
Qətllərin intensivləşməsi fonunda, çərşənbə günü İsrail Dəməşqə hava zərbələri endirib, hədəflər arasında Prezident Sarayı və Üməyyə Meydanı yaxınlığında yerləşən Müdafiə Nazirliyi də olub.
Bununla belə, məlumatlara görə, Suriya qüvvələri Vaşinqtonun özəl təşviqi ilə bölgəyə göndərilib.
19 iyulda yayımlanan Reuters hesabatında qeyd olunub ki, Suriya, ABŞ və İsrailin Suveydaya qoşun göndərməyə yaşıl işıq yandırdığına inanıb. Bu, qismən ABŞ-ın xüsusi elçisi Tom Barrackın həm açıq, həm də gizli şəkildə federal sistem əvəzinə mərkəzləşdirilmiş Suriya dövlətini dəstəkləyən mesajları ilə əlaqələndirilir. Federal sistemi isə Suriyanın azlıq qrupları müdafiə edirdi.
Şənbə günü Suveyda əyalətindəki Dürzi icmasının ruhani lideri Şeyx Hikmət əl-Hicri, Əmmanda Suriya, İordaniya və ABŞ rəsmiləri ilə aparılan danışıqlardan sonra hərtərəfli atəşkəs razılaşmasını elan edib.
Razılaşmaya əsasən, əyalətdə qalan qəbilə üzvlərinin Ərəb qəbilə dəstələrinin müşayiəti ilə təhlükəsiz və təminatlı şəkildə ərazidən çıxmasına icazə veriləcək. Humanitar məqsədlərlə təhlükəsiz keçid yolları isə Busra əl-Harir və Busra əş-Şam vasitəsilə təmin olunacaq.
Suriyada İnsan Haqlarını Müşahidə Mərkəzi (SOHR) bazar ertəsi bildirib ki, Suveydada ötən həftə başlayan zorakılıq nəticəsində ölənlərin sayı 1.120-yə yüksəlib.
SOHR bildirir ki, ölənlər arasında 427 Dürzi döyüşçü və 298 mülki şəxs var. Onlardan 194 nəfəri Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinin əməkdaşları tərəfindən “yerindəcə edam edilib”.
Bunun müqabilində, Dürzi döyüşçülər Müdafiə Nazirliyi və Baş Təhlükəsizlik Xidmətinin 354 əməkdaşını öldürüblər. Hökumətyönlü bədəvi döyüşçülərdən isə 21 nəfər həlak olub, o cümlədən 3 mülki şəxs “Dürzi silahlıları tərəfindən yerindəcə edam edilib”.
Müşahidə mərkəzi həmçinin bildirib ki, eskalasiya zamanı İsrailin hava zərbələri nəticəsində 15 hökumət qüvvəsi həyatını itirib.