BMT-nin Fələstin üzrə xüsusi məruzəçisi Françeska Albanese cümə axşamı bildirib ki, ABŞ hökumətinin onun son hesabatına görə tətbiq etdiyi sanksiyalar onu çəkindirməyib.
“Görünür, sinirlərinə toxunmuşam,” – deyə o, Middle East Eye platformasının canlı yayımında bildirib.
“Məni narahat edən budur ki, biz bu dəqiqə danışarkən Qəzzada insanlar ölür, amma Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tamamilə müdaxilə qabiliyyətini itirib.”
Sanksiyalar, Albanesenin 30 iyun tarixli sərt hesabatından sonra tətbiq olunub. Həmin hesabatda o, aralarında Google, Amazon və Microsoft kimi ABŞ texnologiya nəhənglərinin də olduğu 60-dan çox şirkətin adını çəkib və onların İsrailin “işğal iqtisadiyyatını soyqırımı iqtisadiyyatına çevirməsində” iştirak etdiklərini bildirib.
Albanesenin hesabatında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) və milli məhkəmə sistemlərinə çağırış edilib ki, bu şirkətləri və onların rəhbərlərini araşdırsınlar və məsuliyyətə cəlb etsinlər. Eyni zamanda BMT üzv dövlətlərinə bu qurumlara qarşı sanksiyalar və aktivlərin dondurulması tədbirləri görmək tövsiyə olunub.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio çərşənbə günü verdiyi açıqlamada Albanesenin “ABŞ və İsrail rəsmiləri, şirkətləri və rəhbərlərinə qarşı BCM proseslərini təşviq edən qeyri-legitim və utancverici cəhdlərini” əsas gətirərək sanksiyaları elan edib.
“BMT-də 193 üzv var və bizə Birləşmiş Millətlər deyilir, Birləşmiş Ştatlar yox.”
– Françeska Albanese
Albanese İsrailin Qəzzaya qarşı müharibəsinin ən sərt tənqidçilərindən biridir və bu kampaniyanı açıq şəkildə “soyqırımı” adlandırır. Son 20 ay ərzində beynəlxalq hüquqi mexanizmlərlə İsrailin məsuliyyətə cəlb edilməsini dəstəkləyib.
O, ABŞ-ın Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların sonuncu hədəfinə çevrilib. Xatırladaq ki, BCM noyabr ayında İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və keçmiş müdafiə naziri Yoav Qalant barəsində həbs orderi çıxarmışdı. BCM-nin baş prokuroru Kərim Xan və dörd BCM hakimi də ABŞ tərəfindən sanksiyalara məruz qalıb – bunların hamısı Tramp administrasiyasının təzyiqlərinin tərkib hissəsidir.
Albanese eyni zamanda Cənubi Afrikanın İsraili Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində soyqırımda ittiham edən iddiasını da dəstəkləyib.
Rubionun bəyanatına münasibət bildirən Albanese qeyd edib ki, o, nə İsrailə, nə də ABŞ-a qarşı şəxsi hüquqi iddia qaldırmayıb – sadəcə olaraq, BMT ekspert qismində hüquqi tədbirləri tövsiyə edib.
ABŞ “sistemi dağıdır”
BMT-dən nə gözlədiyi soruşulduqda, Françeska Albanese cavab verib: “Birləşmiş Ştatlar kimi yox, Birləşmiş Millətlər kimi davranmasını.”
O, Tramp administrasiyasını “hamımızı qoruyan sistemi dağıtmaqda” və “çoxtərəfli dünya nizamının təməlini aşındırmaqda” ittiham edib.
“BMT-nin 193 üzvü var və bizim adımız Birləşmiş Millətlərdir, Birləşmiş Ştatlar deyil.”
Cümə axşamı keçirilən mətbuat konfransında BMT Baş katibi Antonio Quterreşin sözçüsü Stefan Dujarrik bildirib ki, “xüsusi məruzəçilərə qarşı sanksiyaların tətbiqi təhlükəli bir presedent yaradır”.
Bununla paralel olaraq, BMT-nin İnsan Haqları üzrə Ali Komissarı Folker Türk, Albaneseyə qarşı tətbiq olunan sanksiyaların ləğv edilməsinə çağırıb.
“BMT İnsan Haqları Şurasının xüsusi məruzəçisi Françeska Albanesenin mandat çərçivəsində işinə görə ABŞ tərəfindən sanksiyaya məruz qalmasını qəti şəkildə pisləyir və bu sanksiyaların dərhal ləğvini tələb edirəm,” – deyə Türk bəyanatında bildirib.
Sanksiyaların açıqlanması bu həftə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun Vaşinqtona səfəri ilə eyni vaxta təsadüf edib. Çərşənbə günü Marko Rubio ilə Netanyahu görüş keçirib.
İsrailin hərbi əməliyyatlarını tənqid etməklə yanaşı, Albanese Trampın siyasətinə də kəskin şəkildə qarşı çıxıb – xüsusilə də fevralın əvvəlində elan etdiyi Qəzza zolağını “ələ keçirmək” və fələstinliləri zorla köçürmək planına.
Bu ayın əvvəlində ABŞ BMT-yə müraciət edərək Albanesenin vəzifədən uzaqlaşdırılmasını tələb edib.