İllərdir İsrailin “Dəmir Qübbəsi” demək olar ki, sehrli bir müdafiə sistemi kimi təqdim olunurdu, lakin İranla yaşanan gərginlik bu sistemin heç də gülləkeçirməz olmadığını ortaya qoydu.
Daha sadə dövrlər üçün hazırlanmışdı
“Dəmir Qübbə” qısa mənzilli, istiqamətləndirilməmiş raketləri tutmaq üçün yaradılmışdı (məsələn, Qəzzadan atılan Qəssam raketləri, Cənubi Livandan gələn artilleriya mərmiləri).
Bu sistem sadə və proqnozlaşdırıla bilən uçuş trayektoriyaları şəraitində effektiv işləyir.
Amma söhbət ballistik və ya hipersəs raketlərindən gedəndə, xüsusilə də böyük, koordinasiyalı zərbə dalğaları zamanı, sistem ciddi çətinlik çəkir – və ya tamamilə iflasa uğrayır.
Mərhələli müdafiə sisteminin UĞURSUZLUĞU
- “Dəmir Qübbə” İsrailin üçmərhələli hava hücumundan müdafiə sisteminin ən aşağı səviyyəsidir.
- Əgər bu sistem inkişaf etmiş hədəflərə qarşı işə salınırsa, deməli Arrow 2 və Arrow 3 sistemləri ya hədəfi vura bilməyib, ya sursatları tükənib, ya radarlar müdaxiləyə məruz qalıb, ya da texniki nasazlıq olub.
- Arrow 3 raketləri çox bahalıdır və kütləvi hücumları dəf etmək üçün nəzərdə tutulmayıb.
- Nəticə? “Dəmir Qübbə” HƏDDƏN ARTIQ YÜKLƏNİB və çox vaxt son – və qeyri-effektiv – müdafiə xətti kimi çıxış edir.
- İranın taktiki planı: Yüklə və çaşdır
Onlayn yayımlanan videolara əsasən, SEPAH (IRGC) raketlərin uçuşunun ilkin mərhələsində məlumat ötürülməsi və korreksiya siqnal sisteminə müdaxilə edə bilib. İranın hesablanmış strategiyası bunlara əsaslanırdı:
- 100-dən çox Şahid dronu
- Ballistik raketləri aldadan maketlər
- İrəliləmiş Fattah hipersəs raketləri (Arrow və PAC-3 tərəfindən dayandırıla bilmir)
Bu yüklənmə nəticəsində “Dəmir Qübbə”nin tutma effektivliyi 10–15%-ə qədər DÜŞDÜ.
Duman və illüziyalar
- Məlumata görə, İsrail İrandan qoyulmuş saxta hədəfləri vurub.
- Fattah hipersəs raketləri və idarəolunan ballistik Hac Qasim raketləri İsrail Müdafiə Nazirliyinin qərargahına və F-35 və F-16 bazalarına dəydi.
Zəiflik tənliyi
- “Dəmir Qübbə” yalnız 144 kv.km ərazini əhatə edir – sürü şəklində gələn hücumlar qarşısında yararsızdır.
- Fattah raketləri İsrailə 7 dəqiqəyə çatır, halbuki Qübbənin batareyaları yenidən doldurulması üçün 11 dəqiqə lazımdır.
- Bəs bütün bunlar nə deməkdir?
İran əvvəlki aeroballistik hücumlardan dərs çıxardı, taktikasını təkmilləşdirdi – və indi İsrailin “qalxan” adlandırdığı sistemdə birbaşa deşiklər açıb. Bu sistem artıq İsveçrə pendirinə bənzəməyə başlayıb.