Güvənli rabitə üçün istifadə olunan avadanlıqları qoruyan geodezik qübbənin İran zərbələri nəticəsində zədələndiyi bildirilir
İyunda baş verən və yüksək səviyyədə planlaşdırıldığı deyilən raket hücumu nəticəsində İranın Qətərdə yerləşən ABŞ-ın əl-Udeyd hərbi bazasına zərər yetirdiyi ehtimal olunur. Bu barədə xəbər agentliklərinin araşdırdığı peyk görüntülərində məlumat verilir.
İlk olaraq Londonda yerləşən “Iran International” xəbər saytı tərəfindən yayımlanan və “Satellogic” geocoğrafi analiz şirkətinə aid olan peyk görüntülərinə əsasən, mühafizə qübbəsinin yerləşdiyi sahə – güvənli rabitə avadanlıqlarının olduğu geodezik qurğu – İranın zərbələri nəticəsində zədələnmiş kimi görünür.
İranın 23 iyun hücumundan əvvəlki peyk görüntüsündə bazadakı iri, ağ qübbə tam salamat vəziyyətdə görünür. 24 iyunda, yəni hücumdan bir gün sonra çəkilmiş görüntüdə həmin qübbənin yerində qaralmış bir ləkə görünür.
Associated Press agentliyi də “Planet Labs” şirkətindən əldə etdiyi peyk şəkillərini müqayisə edərək, 23 iyun səhəri – hücumdan dərhal öncə – və sonrakı günlərdə bazadakı zədələnməni təsdiqləyib.
“Qübbəyə qəlpə və ya başqa bir obyekt dəymiş ola bilər, lakin qübbənin tamamilə məhv edildiyini nəzərə alsaq, bu, çox güman ki, İranın hücumudur. Çox güman, bomba daşıyan pilotsuz aparat istifadə olunub, çünki ətrafdakı strukturlarda ciddi görünən zədələnmə yoxdur,” – deyə Associated Press-in hesabatında bildirilir.
Əgər həqiqətən dron istifadə olunubsa, bu, o deməkdir ki, İran əl-Udeyd bazasının hava hücumundan müdafiəsini yararaq daxil ola bilib. ABŞ və Qətərin diqqəti ballistik raketlərin vurulmasına yönəldiyi üçün, bu, İranın gələcək hücumlar üçün Amerikanın hava müdafiəsindəki boşluqları müəyyən etməsinə imkan verə bilər.
Bazaya dəymiş zərərin miqyası kiçik görünür, lakin bu, diqqətəlayiq haldır, çünki ABŞ və Qətər İranın hücum edəcəyini öncədən bilirdilər və buna hazırlıq görmək üçün kifayət qədər vaxtları vardı. Hər iki ölkə İran raketlərini vurmaq üçün “Patriot” zenit-raket komplekslərindən istifadə edib.
Əl-Udeyd bazasında təxminən 10,000 ABŞ əsgəri yerləşir və burası ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (Centcom) regional qərargahı funksiyasını daşıyır.
Middle East Eye xəbər verir ki, İran bu hücumu dolayısı ilə ABŞ-la koordinasiya edib, vasitəçi kimi isə Qətərdən istifadə olunub. İranın öncədən verdiyi xəbərdarlıq sayəsində ABŞ bazadakı əsgərlərin demək olar ki, hamısını, eləcə də təyyarə və digər texnikanı Səudiyyə Ərəbistanına çıxarmağa imkan tapıb.
Müdafiə analitikləri bildirirlər ki, ABŞ-ın hər raketə qarşı 2-4 ədəd müdafiə raketi atması gözlənilirdi. ABŞ Prezidenti Donald Trampın sözlərinə görə, İran əl-Udeyd bazasına 14 raket atıb.
The Guardian yazır ki, ABŞ bu hücumu dəf etmək üçün təxminən 30 “Patriot” raketi atıb.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin generalı və Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri Den Keyn “The War Zone” xəbər saytına bildirib ki, əl-Udeydin müdafiəsi üçün həyata keçirilən bu əməliyyat ABŞ hərbi tarixində “bir dəfəyə ən çox ‘Patriot’ istifadəsi olan müdafiə əməliyyatı” olub.
İran bu hücumu gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyan bir addım kimi təqdim edib. Hücumdan dərhal sonra Tramp İsraillə İran arasında atəşkəsin əldə olunduğunu və bu razılaşmanın hələ də qüvvədə olduğunu elan edib.
Tramp hücumu o zaman “çox zəif cavab” kimi xarakterizə etmişdi. Bu, ABŞ-ın İranın Natanz, İsfahan və Fordo nüvə obyektlərinə endirdiyi hava zərbələrinə cavab idi.
Trampın sözlərinə görə, İranın atdığı 14 raketdən 13-ü vurulub, yalnız biri “təhlükəli hesab edilmədiyi üçün azad buraxılıb”.
Lakin Tramp bəyanatında bir qədər ehtiyatla danışaraq, bazaya müəyyən zərər dəymiş ola biləcəyini etiraf etmişdi.
“Məmnuniyyətlə bildirirəm ki, heç bir amerikalıya xəsarət yetirilməyib və demək olar ki, heç bir zərər baş verməyib,” – deyə o qeyd edib.
İran isə bu hücumu böyük uğur kimi təqdim edib. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bəyan edib ki, əl-Udeyd “güclü və dağıdıcı raket hücumunun hədəfi olub”, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası isə bazanın “parçalandığını” iddia edib.
Lakin Associated Press və Iran International tərəfindən yayımlanan peyk görüntüləri bu iddiaları təkzib edir: qübbə və ehtimal ki, bir binadan başqa heç bir ciddi zərər görünmür.
Zədələnmiş qübbənin çox güman ki, radom olduğu ehtimal edilir – yəni 2016-cı ildə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 15 milyon dollara quraşdırılmış Müasirləşdirilmiş Korporativ Terminalı (MET) qoruyan rabitə qurğusu.