İsrailin Miqrasiya naziri Ofir Sofer keçən cümə günü Azərbaycanda keçirilən bir gənclər seminarında iştirak etmək üçün bu ölkəyə səfər etmişdi. Lakin həmin gün İranla müharibənin alovlanması, onun iranlı qüvvələrin qisas hücumuna məruz qalacağı qorxusunu doğurduğu üçün onu ölkədən çıxarmaq üçün mürəkkəb və gizli bir əməliyyat həyata keçirildi.
Bu gizli əməliyyat bazar ertəsi İsrail mediası tərəfindən ifşa olundu və eyni zamanda hökumətin adi vətəndaşlara qarşı səhlənkarlıq göstərməsi ilə bağlı tənqid və ittihamlarla müşayiət olundu.
Hazırda Maliyyə Nazirliyi dünyanın müxtəlif bölgələrində səpələnmiş və geri qayıtmağı gözləyən təxminən 150 min israilli turistin vətənə qaytarılması üçün hava körpüsünün maliyyələşdirilməsi üzərində işləyir. Bu təşəbbüs, potensial qisas hücumlarına dair narahatlıqlar fonunda həyata keçirilir.
Sofer, maliyyə naziri və ifrat sağçı siyasətçi Betsalel Smotriçin rəhbərlik etdiyi “Dini Sionizm” partiyasının üzvüdür. O, cümə günü Yəhudi Agentliyi tərəfindən təşkil olunmuş yəhudi gənclər seminarında iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlmişdi.
Nazirə yaxın mənbələrin bildirdiyinə görə, Sofer həmin gün səhər saatlarında İsrailin İrana qarşı müharibəyə başlamasından şoka düşmüş, səfərdən öncə bu barədə məlumatlandırılmamasına təəccüblənmiş və narazılığını ifadə etmişdi. O, müharibə qərarını təsdiqləyən Nazirlər Kabinetinin üzvlərini tənqid edərək, bu qərarı verərkən onun səfərini nəzərə almamalarını və tədbirin asanlıqla təxirə salına biləcəyini vurğulamışdı.
Yaxınları bildiriblər ki, Azərbaycan İranla sərhəddə yerləşən bir dövlətdir və burada çoxlu sayda İran vətəndaşı yaşayır. Belə bir şəraitdə israilli bir nazirin ictimai tədbirdə iştirak etməsi onu ciddi təhlükə altına salırdı. Buna baxmayaraq, nə təhlükəsizlik orqanlarından, nə də partiya rəhbəri Smotriçdən heç kim onu bu risklər barədə xəbərdar etməmişdi.
Lakin İsrail mediasının məlumatına görə, Smotriç, baş nazir Benyamin Netanyahu və nəqliyyat naziri Miri Regev Soferin İsrailə qaytarılması üçün intensiv fəaliyyətə başlayıblar. Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanları Soferin təhlükəsizliyini təmin edib, onu oteldən çıxmağa qoymayıblar və ölkədən çıxarılması üçün gizli əməliyyat planı həyata keçirilib.
Hava, quru və dəniz marşrutu ilə həyata keçirilən əməliyyat
Əməliyyat mürəkkəb idi, çünki Təl-Əviv yaxınlığındakı Ben Qurion beynəlxalq hava limanı hərbi əməliyyat başladıqdan sonra bağlanmışdı.
Sofer mülki bir təyyarə ilə gizlilik şəraitində Yunanıstana aparıldı, oradan başqa bir təyyarə ilə Kiprin Larnaka şəhərinə keçirildi. Daha sonra diplomatik avtomobil karvanı ilə Limassol şəhərinə yola salındı və oradan Yəhudi Agentliyinin məhz onun və bir neçə rəhbər şəxs üçün icarəyə götürdüyü xüsusi qayıqla İsrailə daşındı.
Sofer Hayfa sahillərinə çatanda, şəhər İranın raket hücumlarına məruz qalırdı. İsrailin Hərbi Dəniz Qüvvələri qayığı bir neçə saat mühasirəyə aldı, hücum səngiyəndən sonra nazir limana daxil oldu və oradan Qaliley bölgəsindəki evinə keçdi.
Bu vaxt Nəqliyyat və Maliyyə nazirlikləri arasında xaricdə qalan 150 min israilli vətəndaşın – onların arasında ictimai fiqurlar, yerli idarə rəhbərləri və dövlət və təhlükəsizlik aparatında mühüm vəzifələrdə çalışan şəxslər – taleyi ilə bağlı gərgin mübahisələr gedirdi.
Nəqliyyat naziri onların müharibə qərarına görə xaricdə qaldıqlarını əsas gətirərək, dövlət hesabına hava körpüsü ilə geri gətirilməsini tələb edirdi. Ancaq Smotriç bu məqsədlə maliyyə ayırmağı rədd edərək, geri dönüş xərclərinin “İsrailin təhlükəsizliyini qorumağa yönəlmiş müharibənin bir hissəsi olaraq xalqın ödəməli olduğu qiymət” olduğunu bildirmişdi.
Bu mübahisənin uzanmaması üçün ordu “həyati əhəmiyyət daşıyan təhlükəsizlik fiqurlarının” hərbi nəqliyyat təyyarələri ilə geri gətirilməsini təşkil etdi.
Lakin sonradan məlum oldu ki, Smotriç öz partiyasından olan bir nazirin geri qayıtması üçün maliyyə ayırmaqdan çəkinməyib. Bundan sonra o, Nəqliyyat Nazirliyinin tələbinə boyun əyərək hava körpüsünün maliyyələşdirilməsinə razılıq verdi.
Vəziyyət “qorxuludur”
Hava Limanları İdarəsinin hesablamalarına görə, Ben Qurion hava limanının cümə günü bağlanmasından sonra təxminən 150 min israilli vətəndaş xaricdə ilişib qalıb.
Hava məkanının və hava limanının tamamilə bağlanması qərarı, İsrail və İran arasında misli görünməmiş gərginliyin fonunda verilib. Hər iki tərəf bir-birinə qarşı raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumlar həyata keçirib. Bu vəziyyət, İsrail hakimiyyətini mülki təyyarələrini Avropadakı alternativ hava limanlarına köçürməyə vadar edib, çünki onların hədəfə çevriləcəyi qorxusu var idi.
İsraillilər, xüsusilə də maliyyə çətinlikləri yaşayanlar, tibbi səbəblərlə geri dönməsi vacib olanlar və ya düşmən qüvvələrin hücumlarından ehtiyat edənlər, istənilən yolla və hər hansı qiymətə geri qaytarılmaları üçün hökumətə müraciət edirlər.
“Yediot Ahronot” qəzetinə verdiyi müsahibədə hamiləliyinin yeddinci ayında olan Ales Qurov adlı israilli qadın bildirib ki, işgüzar səfərə çıxmış və İranın hücumu gecəsi Larnakada təyyarədən düşməyə məcbur qalmışdır. O deyib: “Geri dönmək üçün hər hansı bir yol axtarırıq. Heç bir məlumat verilmir. Bu vəziyyət qorxuludur, xüsusilə də mən hamilə qadın olduğum üçün.”
İsrailin yayım qurumu bazar ertəsi bildirib ki, hava məkanı hələ də tam bağlı olaraq qalır və onun yenidən açılması üçün dəqiq bir vaxt cədvəli yoxdur. Bu da xaricdə ilişib qalan israillilər arasında narahatlıq və narazılığı daha da artırır.
Mənbə: Asharq Al-Awsat