İsrail 17 iyul tarixində Arrow müdafiə raketlərinin genişmiqyaslı istehsalına dair müqavilə imzalandığını elan edib. Bu barədə 24 iyulda Jewish News Syndicate məlumat yayıb.
İsrail Aerokosmik Sənayesi (IAI) ilə bağlanmış müqavilə, iyun ayında baş verən İsrail–İran müharibəsində yüzlərlə İran ballistik raketinin vurulmasında Arrow sisteminin mühüm rol oynamasından sonra gəlib.
İsrail Müdafiə Nazirliyinin baş direktoru, ehtiyatda olan general-mayor Amir Baram sistemin müharibə dövründəki fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib.
“O həyata keçirdiyi çoxsaylı tutmalarla bir çox insanın həyatını xilas etdi və iqtisadi ziyanın qarşısını əhəmiyyətli dərəcədə aldı,” – deyə o bildirib.
Baram əlavə edib ki, “Arrow və digər kritik sistemlərin istehsal sürətinin artırılması, istehsal imkanlarının genişləndirilməsi və əməliyyat hazırlığının artırılması məqsədilə Müdafiə Nazirliyinin əsas strategiyasının bir hissəsidir.”
Müdafiə Nazirliyinin Tədqiqat və İnkişaf Baş İdarəsinin rəhbəri, ehtiyatda olan briqada generalı Daniel Qold da müdafiə raketi istehsalının genişləndirilməsi çağırışına dəstək verib.
“İnkişaf etmiş istehsal texnologiyaları bu məqsədə səmərəli şəkildə çatmağımıza imkan verir,” – deyə o qeyd edib.
Nazirliyin məlumatına görə, münaqişə zamanı İrandan İsrailə atılan ballistik raketlərin 86 faizi uğurla zərərsizləşdirilib.
13 iyunda İsrailin İranın mülki, hərbi və nüvə obyektlərinə səbəbsiz hücumundan əvvəl, Arrow 4 daxil olmaqla təkmilləşdirilmiş Arrow sistemləri, həmçinin modernləşdirilmiş Dəmir Qübbə və David’s Sling sistemləri istifadəyə verilmişdi.
Məlumata görə, ABŞ İsraili müdafiə edərkən özünün THAAD (Yüksəklikdə Müdafiə Sistemi) raket ehtiyatlarının 14 faizini istifadə edib. Bu ehtiyatın bərpası üçün 3 ilə 8 il arası vaxt tələb olunur.
Bu sistemlərin yeddi qat daha böyük dağıntının qarşısını aldığı güman edilir.
İsrail rəsmilərinin bildirdiyinə görə, İran tərəfindən atılan təxminən 550 raketin bəziləri hədəfə çatsa da, müdafiə sistemləri gözlənilən dağıntının yeddi qat daha artığını önləyə bilib. Həmin hücumlar nəticəsində 30 israilli həlak olub, yüzlərlə insan isə yaralanıb.
İsrailin İran İslam Respublikasına cavab zərbələri zamanı azı 935 iranlı həyatını itirib.
İsrailin qiymətləndirmələrinə görə, İranın pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirdiyi hücumların da 99 faizdən çoxu zərərsizləşdirilib.
Bu arada, Amerika Milli Təhlükəsizlik üzrə Yəhudi İnstitutu (JINSA) tərəfindən aparılan dəyər analizində qeyd olunur ki, İsrail və ABŞ müdafiə sistemləri birgə şəkildə təxminən 15 milyard dollar dəyərində maddi zərərin qarşısını alıb. İran isə öz hücumlarına təqribən 1.1 milyard dollardan 6.6 milyard dollara qədər vəsait xərcləyib – bu da onun kiçik iqtisadiyyatı nəzərə alındıqda, qeyri-proporsional dərəcədə yüksək xərclə nəticələnib.
JINSA hesabatında qeyd edilir:
“Adambaşına düşən ÜDM baxımından bu münaqişə İrana İsraildən 93 dəfə, ABŞ-dan isə 371 dəfə baha başa gəlib.”
İnterseptorların böyük həcmdə tükənməsi beynəlxalq narahatlığa səbəb olub. Xüsusilə ABŞ-ın İsraillə birlikdə THAAD sistemlərini yerləşdirməsindən sonra bu narahatlıq artıb. Bu addım ABŞ-ın THAAD müdafiə raketi ehtiyatlarının 14 faizinin istifadəsi ilə nəticələnib və bu ehtiyatların bərpası üçün 3–8 il vaxt tələb olunur.
JINSA yekun hesabatında belə nəticəyə gəlib:
“ABŞ və İsrail istifadə edilə bilən müdafiə raketi ehtiyatlarının böyük hissəsini sərf etdikdən sonra, hər iki ölkə üçün bu ehtiyatların təcili şəkildə bərpası və istehsal tempinin kəskin şəkildə artırılması həyati vacibdir.”