İran mediasının 8 iyul tarixində verdiyi məlumata görə, Vaşinqton Tehranla nüvə danışıqlarının bərpasını istəyib və İran bu təklifi “araşdırır”.
Mehr xəbər agentliyinə danışan mənbə bildirib: “ABŞ İranın nüvə imkanlarını dayandıra bilmədikdən sonra danışıqların davam etdirilməsini istəyir və müxtəlif ölkələr vasitəsilə bu istiqamətdə vasitəçilik aparır.”
Mənbə əlavə edib ki, İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-ın danışıqların bərpası ilə bağlı müraciətini nəzərdən keçirir.
Danışıqların məqsədləri arasında sanksiyaların qaldırılması, uranın zənginləşdirilmə səviyyəsinin müəyyən olunması və İsrailin İrana qarşı apardığı 12 günlük müharibəyə görə təzminat məsələsi var.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Baqai çərşənbə axşamı bildirib ki, Vaşinqtonun Tehran tərəfindən görüş istənildiyi iddiası yalandır: “Biz ABŞ tərəfinə heç bir görüş tələbi göndərməmişik,” – deyə Baqai bildirib və ABŞ-ı “uğursuzluqlarını ört-basdır etmək üçün süni ssenarilər qurmaqda” ittiham edib.
ABŞ-ın regional nümayəndəsi Stiv Vitkof isə 8 iyulda bəyan edib ki, “növbəti bir həftə ərzində yeni danışıqlar keçiriləcək.”
Elə həmin gün keçmiş ABŞ prezidenti Donald Tramp da demişdi: “İranla danışıqlar təyin olunub, və onlar danışmaq istəyirlər” – və bunu ABŞ-ın İranın nüvə obyektlərinə endirdiyi zərbələrlə əlaqələndirmişdi.
Danışıqların vaxtı barədə suala isə Tramp belə cavab verib: “Dəqiq tarix demək istəmirəm, sabah oxuyacaqsınız və ya görəcəksiniz.” O əlavə edib ki, “(iranlılar) görüş tələb etdilər və mən görüşəcəm, əgər nəyisə sənədləşdirə bilsək, bu yaxşı olar.” Tramp bununla belə bildirib ki, danışıqlara ehtiyac yoxdur, çünki İranın nüvə proqramı “məhv edilib”.
İran rəsmiləri İsrail və ABŞ hücumları nəticəsində nüvə obyektlərinə ciddi ziyan dəydiyini etiraf ediblər.
ABŞ-ın Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) tərəfindən aparılmış qiymətləndirməyə əsasən, bunkerləri deşən bombalardan istifadə olunan hücumlar İranın nüvə proqramını tamamilə yox etməsə də, bir neçə ay geriyə atıb. Dəyərləndirmə Pentaqonun Müdafiə Kəşfiyyat Agentliyi (DIA) tərəfindən hazırlanıb.
Mənbələr bildiriblər ki, İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları məhv edilməyib və sentrifuqalar əsasən “sağlam” vəziyyətdədir.
Mehr agentliyinin hesabatı İsrail ilə İran arasında qarşıdurmanın yenidən artacağına dair narahatlıqlar fonunda yayılıb. Axios yazır ki, əgər İran nüvə proqramını yenidən aktivləşdirməyə çalışsa, İsrail yeni hərbi əməliyyatlara hazırlaşır. İsrail rəsmiləri bildirib ki, Tramp buna yaşıl işıq verə bilər.
İyun ayının sonunda İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats orduya İranın nüvə və raket proqramlarına, həmçinin regional müttəfiqlərinə qarşı “icra planı” hazırlamaq göstərişi verdiyini bəyan edib.
15 iyun tarixində İran və ABŞ arasında yeni nüvə danışıqlarının keçirilməsi planlaşdırılmışdı. Lakin 13 iyunda İsrail İranda genişmiqyaslı hava hücumları başladaraq danışıqlara mane oldu və nəticədə İran da İsrailə qarşı raket və dron hücumlarına başladı.
Axios həmin vaxt yazırdı ki, Tramp ictimaiyyət qarşısında İsrailin hücumuna qarşı çıxırmış kimi görünsə də, əslində gizli şəkildə razılıq verib. “Biz aydın şəkildə ABŞ-dan yaşıl işıq aldıq,” – deyə bir İsrail rəsmisi bildirib.
Məqaləyə görə, hücumun məqsədi İranı yaxın zamanda zərbə gözləmədiyinə inandırmaq olub.