2023-cü ildə Azərbaycan qüvvələrinin Dağlıq Qarabağı tam nəzarətə götürməsindən və on minlərlə etnik erməninin bölgədən çıxarılmasından sonra Ermənistan və Azərbaycan 10 iyul tarixində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə sülh danışıqları aparacaq.
Hər iki ölkənin hökuməti eyni məzmunda bəyanat yayıb. Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə Əbu-Dabidə “Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh prosesi çərçivəsində” görüşəcəyi bildirilib.
Bu açıqlama ABŞ-ın dövlət katibi Marko Rubionun Cənubi Qafqaz qonşuları arasında tezliklə sülh razılaşmasının əldə olunacağına ümidini ifadə etməsindən bir gün sonraya təsadüf edir.
Rubio deyib:
“Biz Hindistan və Pakistan arasında müharibənin qarşısını aldıq və bitirdik; NATO tarixdə ilk dəfə 5%-ə çatdı; Konqo ilə Ruanda arasında sülh sazişi imzalandı; 12 günlük İran–İsrail müharibəsi ABŞ-ın liderliyində bitdi – bunu yalnız biz bacarardıq; və inşallah, yaxın zamanda Azərbaycanla Ermənistan arasında da sülh razılaşması əldə ediləcək. Suriya və Livan səbəbilə bütün Yaxın Şərqdə dəyişiklik potensialı yaranıb – və hələ altı ay belə keçməyib.”
Əliyev və Paşinyan son dəfə bu ilin mayında Albaniyada keçirilən Avropa Siyasi Birliyi sammitində görüşüblər.
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan ordusu Dağlıq Qarabağda genişmiqyaslı və sürətli hərbi əməliyyat keçirdi. Nəticədə 100,000-dən çox etnik erməni bölgəni tərk edərək Ermənistana qaçdı. 2024-cü ilin əvvəlində bölgədəki etnik erməni rəhbərliyi – özünü “Artsax Respublikası” adlandıran qurum – atəşkəs razılaşması çərçivəsində rəsmi olaraq buraxıldığını elan etdi.
2025-ci ilin martında Ermənistan və Azərbaycan rəsmiləri, onilliklərdir davam edən münaqişəyə son qoymaq məqsədilə hazırlanmış hərtərəfli sülh sazişinin mətni üzərində razılığa gəldiklərini bildiriblər.
Lakin Azərbaycan Ermənistan konstitusiyasında dolayısı ilə Dağlıq Qarabağa iddia irəli sürüldüyünü əsas gətirərək, həmin konstitusiyanın dəyişdirilməsini tələb edir. Ermənistan bu iddianı rədd etsə də, baş nazir Paşinyan Yerevanın konstitusiya dəyişiklikləri üçün referendum keçirməyə hazır olduğunu bildirib. Lakin referendum üçün hələlik tarix müəyyən olunmayıb.