Birləşmiş Millətlər Təşkilatı cümə günü bəyan edib ki, 27 maydan bəri Qəzza zolağında humanitar yardım almağa çalışan azı 800 nəfər öldürülüb. Onların böyük əksəriyyəti ABŞ və İsrailin dəstəklədiyi Qəzza Humanitar Fondu (GHF) tərəfindən yaradılmış paylama məntəqələrinin yaxınlığında həlak olub.
Rəsmi olaraq özəl bir təşəbbüs sayılan GHF mayın 26-da fəaliyyətə başlayıb. Bu, İsrailin Qəzzaya təxminən iki ay ərzində yardım tədarükünü dayandırmasından sonra baş verib. Həmin fasilə bölgədə aclıq təhlükəsi ilə bağlı ciddi xəbərdarlıqlara səbəb olmuşdu.
BMT-nin insan haqları üzrə sözçüsü Ravina Şamdəsani bildirib ki, 26 maydan 7 iyula qədər “GHF məntəqələrinin ətrafında 615 nəfərin öldürüldüyü qeydə alınıb”.
Daha 183 nəfər isə “BMT və digər humanitar təşkilatlar tərəfindən həyata keçirilən yardım karvanlarının marşrutları üzərində” öldürülüb.
“Bu, yardım əldə etməyə çalışarkən öldürülən təxminən 800 insandır,” – deyə Şamdəsani Cenevrədə jurnalistlərə bildirib. O əlavə edib ki, “yaralanmaların əksəriyyəti güllə yaralarıdır”.
GHF-nin fəaliyyəti faktiki olaraq BMT-nin Qəzzadakı genişmiqyaslı yardım infrastrukturunu kənarda qoyub. Yardım paylama nöqtələrində demək olar ki, hər gün İsrail qüvvələrinin ərzaq almaq üçün gözləyən insanlara atəş açdığı barədə məlumatlar yayılır.
GHF cümə axşamı bəyan edib ki, indiyədək 69 milyon porsiyadan çox yemək paylayıb. Fond öz yardım məntəqələrinin yaxınlığında ölümcül atışma baş verdiyini inkar edir.
İsrail ordusu isə HƏMAS-ı yardım mərkəzlərinin yaxınlığında mülki şəxslərə atəş açmaqda ittiham edib.
Cümə günü ordu bildirib ki, paylama məntəqələrində baş verən ölüm halları ilə bağlı “öyrənilmiş dərslər” əsasında əsgərlərə yeni təlimatlar verilib.
Ordu qeyd edib ki, “amerikalı mülki təşkilatın (GHF) Qəzza sakinlərinə yardımı müstəqil şəkildə paylamasına icazə verilir” və İsrail qüvvələri “bu yeni paylama zonalarının yaxınlığında fəaliyyət göstərərək həm yardımın paylanmasını təmin edir, həm də Qəzza zolağındakı əməliyyatlara davam edir”.
Bu çərçivədə, son günlərdə İsrail əsgərlərinin “hasarların quraşdırılması, istiqamətverici nişanların yerləşdirilməsi, əlavə yolların açılması və digər tədbirlərlə ərazini yenidən təşkil etməyə çalışdığı” qeyd olunur.
Ordu bəyan edib ki, “paylama məntəqələrində mülki şəxslərin zərər gördüyü hadisələrdən sonra hərtərəfli araşdırmalar aparılıb” və həmin insidentlərin “İsrail ordusunun səlahiyyətli qurumları tərəfindən araşdırıldığını” bildirib.
Şamdəsani vurğulayıb ki, BMT insan haqları idarəsi Qəzzadakı müharibə zamanı beynəlxalq humanitar hüququn prinsiplərinə əməl olunması ilə bağlı “ciddi narahatlıqlar” qaldırmaqda davam edir. Qeyd edək ki, müharibə 2023-cü il oktyabrın 7-də HƏMAS-ın İsrail ərazisində keçirdiyi hücumdan sonra başlayıb.
“O yerlərdə ki, insanlar qida və dərman kimi zəruri ehtiyaclar üçün növbəyə düzülür və orada onlara hücum olunur – yəni seçim ya güllələnmək, ya da yemək almaqdır – bu, qəbuledilməzdir,” – deyə Şamdəsani bildirib.
Mənbə: AFP