Son illərdə Azərbaycan qaz ixracı sahəsində regional və beynəlxalq bazarlarda aktiv fəaliyyət göstərir.
İndiyə qədər əsasən Avropa, Cənubi Qafqaz və yaxın region ölkələrinə qaz tədarükü həyata keçirilib. 2025-ci ildən etibarən isə bu coğrafiya genişlənməkdədir: hazırda Suriyaya qaz ixracı məsələsi və bunun üçün texniki infrastrukturun bərpası müzakirə olunur. Bu, Azərbaycanın ixrac portfelinə Yaxın Şərqin daxil edilməsi ehtimalını artırır.
Hazırda Azərbaycan 12 ölkəyə qaz ixrac edir. Yeni istiqamət – Suriya – əlavə olunarsa, bu siyahı 13 ölkəyə yüksələcək.
Azərbaycan qazı əsasən Cənub Qaz Dəhlizi ilə ixrac olunur. Türkiyə-Suriya qaz kəmərinin texniki baxımdan yenidən işə salınması bu marşrutun genişlənməsini mümkün edir. Müharibə zamanı zədələnmiş Suriya–İordaniya kəmərinin bərpası halında qaz axını İordaniya və oradan Misir və digər Şimali Afrika ölkələrinə uzadıla bilər.
Suriya hazırda enerji baxımından xaricdən asılı vəziyyətdədir və idxala ehtiyac duyur. Eyni zamanda Aralıq dənizinə çıxışı və yerləşdiyi mövqe onu potensial tranzit ölkəyə çevirə bilər. Beləliklə, Azərbaycan qazı üçün təkcə Suriya deyil, regiondakı digər ölkələr də potensial alıcı ola bilər.
Türkiyə ilə enerji əməkdaşlığı bu kontekstdə önəmli yer tutur. Azərbaycan qazının Yaxın Şərqə çatdırılması üçün əsas tranzit ölkə Türkiyədir. Bu isə regional enerji marşrutlarının strukturlaşdırılmasında Türkiyənin rolunu artırır.
Elektrik enerjisi ixracı da paralel inkişaf edən sahələrdəndir. Qarabağ və Naxçıvanda bərpa olunan enerji potensialının artırılması və regional şəbəkələrin yenilənməsi Azərbaycana Yaxın Şərqə elektrik enerjisi ixracı imkanları yarada bilər.
Yaxın Şərq bazarına qaz və enerji ixracı yeni iqtisadi imkanlar və tədarük marşrutları deməkdir. Bu, həm gəlir strukturunu şaxələndirir, həm də ölkənin enerji siyasətində daha geniş coğrafiyada iştirakını təmin edir.
Suriyanın alıcı və eyni zamanda tranzit ölkə kimi daxil olması bu prosesin texniki və siyasi baxımdan davamlı həyata keçirilməsi üçün əlavə planlaşdırma tələb edir. Azərbaycan üçün bu, mövcud infrastrukturun yeni istiqamətlərə uyğunlaşdırılması və risklərin qiymətləndirilməsi baxımından aktual məsələdir.
Mənbə: Trend